Vraag het de tv-sjeik

Op de islamitische zender Huda-tv beantwoorden imams tal van vragen. Een avond achter de schermen bij Mohammed Salah in Egypte. 'De goddelijke wet? Homo's geef je aan.'

Door de studio van het Egyptische tv-programma 'Verbeter je recitatie' klinkt gezoem. De telefoon gaat over. Mohammed Salah, een islamitische geleerde en presentator van de show, kondigt de eerste beller aan. "Zuster Aïsja", krijgt hij door van de centrale, "27 jaar, uit Saudi-Arabië". Salah neemt op. De stem van Aïsja trilt een beetje. "Zal ik beginnen?"

Dan draagt ze, half neuriënd, half sprekend, een tekst uit de Koran voor. "Wacht hier", onderbreekt Salah haar halverwege. "Hier moet je iets meer nadruk op de 'a' leggen."

Achter de schermen buigt een cameraman over zijn lens en zoomt in op de betreffende passage in het heilige boek, dat hij eerder voorzichtig op een standaard heeft gezet. Er belt nog een Ibrahim uit Nigeria, en een Ryan uit Saudi-Arabië. Bij het omslaan van de pagina's van de Koran raakt de cameraman haast verstrikt in de wirwar van elektriciteitssnoeren.

Hier in Zes Oktober Stad - in het Arabisch Madinat Sittah Uktubar - op een uur rijden van Cairo, ligt het domein van omroepkanaal 'Huda-tv'. Het betekent 'gids', en is slechts een van de vele islamitische tv-kanalen in Egypte. 'Huda-tv' heet het omroepkanaal van Salah, wat 'gids' betekent. Het is een van de vele islamitische tv-kanalen in Egypte. Naast het reciteerverbeterprogramma heeft Salah ook een fatwa-progamma. 'Vraag het Huda' heet de islamitische, juridische adviesshow. Hij beantwoordt uiteenlopende vragen ('Zijn sjiieten ook moslims?', 'Mag je bidden voor een niet-moslim?', 'Mag je op je buik slapen?') en alles is ook via internet te bekijken.

Texas

Mohammed Salah is een aantal jaar imam geweest in Victoria, Texas. Volgens Salah's eigen website is hij 'een bekende Amerikaanse geleerde', maar die bewering wordt nergens bevestigd. Op zijn facebookpagina heeft hij 78.000 likes. Naast een opleiding tot apotheker aan de Al-Azhar-universiteit promoveerde hij er op de sharia. Tussen de rommel in de studio ligt een spoor uit zijn Amerikaanse verleden: een stapel boeken van Robert Schuller, wijlen de succesvolle Amerikaanse tv-dominee die in Nederland te zien was in 'Hour of Power'.

Opgetogen vertelt Salah de kijkers dat de islam groeit: "Zoals voorzegd! Wisten jullie al dat Mohammed nu de populairste jongensnaam is in het Verenigd Koninkrijk?"

De tafelgasten knikken zachtjes met hun hoofd bij alles wat hij zegt. "Laatst kwam ik een meisje tegen met zo'n vreemde naam dat ik haar wel moest vragen hoe ze eraan kwam. Wat bleek? Ze was een bekeerlinge uit Israël, een Joodse." De tafelgasten glimlachen.

De setting is die van een talkshow. Salah zit aan het hoofd van een tafel, en er schuiven gasten bij hem aan. Deze avond voornamelijk studenten van de Al-Azhar-universiteit en een blinde Koran-recitator. Maar ze komen niet aan het woord. Pas in de laatste minuten mogen ze allemaal één Korantekst voorlezen.

Tussen de opnamen door wil Salah wel een paar vragen beantwoorden. Hoe denkt hij bijvoorbeeld over kindhuwelijken? Mag je een zesjarige huwen? Nee, zegt Salah. "Een zesjarige huwen is niet toegestaan, omdat er wederzijdse toestemming nodig is voor seks, en dat kan zo'n meisje nog niet geven." Op welke leeftijd mag je een meisje dan wel trouwen? "Dat hangt ervan af. In Texas, waar ik heb gewoond, is het 14 jaar, je hebt dan een handtekening van beide ouders nodig. En in sommige Amerikaanse staten is het zelfs nog jonger. In de Amazone is er helemaal geen vastgelegde leeftijd. Het hangt dus af van de cultuur. En van de tijd. Europese vorsten trouwden ook met negenjarigen. Dat was vijfhonderd jaar geleden.

"In het geval van de profeet, die de negenjarige Aïsja trouwde, hebben we het over 1400 jaar geleden. Bedenk je daar wel bij: zij was eigenlijk al verloofd of getrouwd. En in die tijd werd elke handeling van Mohammed en zijn metgezellen in de gaten gehouden. Dus als ze iets gedaan zouden hebben, was dat aan het licht gekomen, en zou erover gesproken zijn. Maar pas in deze tijd wordt er over die daad gesproken. Waarom? Omdat mensen vergeten zijn dat iedere cultuur zijn eigen tradities heeft." Een meisje van dertien trouwen kan, vindt Salah. "Ik zou zeggen, ga je gang, en laat je dochter op haar dertiende trouwen, zij het met wederzijdse toestemming, met inachtneming van de gebruiken."

Met het bloedvergieten van IS heeft Salah grote problemen. "Ze doen alleen de kleine dingen goed: eten met de juiste hand, bijvoorbeeld." Wat vindt hij ervan dat IS homo's van flatgebouwen gooit? "Daar zit nog een groter probleem achter. Zij oordelen over het geloof van mensen, en denken over hun lot te mogen beschikken, dát is de kern van het probleem."

Dan haalt Salah een Koranvers aan. 'Vrouwen die onwettige gemeenschap hebben - breng vier getuigen tegen hen. En als ze bekennen, sluit de schuldige vrouwen dan op in huis, tot de dood hen neemt of Allah een andere weg voor ze verordent'."

Volgens Salah is dit vers van toepassing op alle ongeoorloofde relaties - ook op homoseksuele relaties. "Dit is de goddelijke wet. Er zijn volgens de islamitische wetten vier getuigen nodig om een ongeoorloofde relatie aan te tonen. Wat betekent dat dus? Ze moeten in het openbaar zijn gepleegd. Want als je dat op straat doet, verspreid je kwaad en verdorvenheid door de hele maatschappij. Dáár staat de islamitische straf op."

Er is wel een uitweg: berouw tonen, zegt Salah, en hij woelt met een hand door zijn oranje baard. "Ik heb hier ervaring mee, omdat veel Europese meisjes naar me toe komen en zeggen: 'Ik moet je iets vertellen, ik heb ontucht gepleegd'. Dan zeg ik ze dat ze het niemand moeten vertellen, en berouw kunnen tonen aan God. De straf is voor degenen die het niet kan schelen en het publiek verspreiden."

Wat zou hij doen als iemand in het openbaar zou zeggen homo te zijn? Salah: "Zelfs dan is het niet aan mij als individu of als sjeik of zelfs als politie-agent om hem gevangen te nemen of te straffen. Want er is zoiets als rechtsorde. Als je in een maatschappij leeft die dit proces kan reguleren, dan geef je hem aan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden