Vorstelijke hand achter royale winsten Emirates?

Luchtvaartmaatschappij uit Dubai maakt voor 27ste achtereenvolgende jaar winst

Sjeik en president-commissaris Ahmed bin Saeed Al-Maktoum beloofde een extraatje aan de 84.000 werknemers van Emirates. Zij krijgen ruim twee maandsalarissen bovenop hun loon. Aanleiding daarvoor is de alweer gestegen winst die de grootste vliegmaatschappij ter wereld, wat passagiersaantallen betreft, vorige week bekendmaakte.

Het presenteren van vorstelijke jaarwinsten zal de Arabieren bijna gaan vervelen. De betrekkelijk nieuwe maatschappij uit het Midden-Oosten - die dit jaar 30 wordt - doet al 27 jaar achter elkaar niets anders. Vorige week maakte Emirates bekend dat de winst in 2014 met 40 procent toenam tot omgerekend 1,1 miljard euro, het op één na beste jaar uit zijn historie.

Doordat Emirates zich niet via optiecontracten indekt tegen schommelingen op de oliemarkt, profiteerde de maatschappij maximaal van de forse daling van de brandstofprijzen.

Bij het horen van zulke jaarcijfers mopperen Amerikaanse en Europese rivalen direct over concurrentievervalsing. Begin maart laaide de discussie weer op. American Airlines, Delta en United Airlines, die ploeteren op hun Amerikaanse thuismarkt, brachten naar buiten dat luchtvaartmaatschappijen uit de Golfregio in tien jaar voor 42 miljard dollar (37,7 miljard euro) zouden profiteren van ongeoorloofde staatssteun.

Daardoor kan Emirates volgens hen de markt overspoelen met relatief goedkope en luxe langeafstandsvluchten. Dankzij een steenrijke monarch als enige aandeelhouder, die wil dat de luchtvaartsector in 2030 niet voor een kwart maar bijna de helft bijdraagt aan het bruto binnenlands product van Dubai, zou Emirates ook grotere vliegtuigorders plaatsen.

Door die luxe en naar verhouding lage ticketprijzen zitten op vluchten van Emirates vooral zakenreizigers en passagiers met verre bestemmingen. Thuisbasis Dubai ligt precies tussen Europa, Azië en Afrika: twee derde van de wereld vliegt er binnen acht uur naartoe. Dat maakt het tot een aantrekkelijk overstapstation. Een reden waarom het jaarlijks aantal passagiers van Emirates in tien jaar vervijfvoudigde naar ruim 49 miljoen.

Van hen landt de helft op Dubai International Airport. In het rapport van de Amerikaanse klagers staat dat Emirates in tien jaar 2,3 miljard dollar (2 miljard euro) goedkoper uit zou zijn met de lage luchthavengelden op dat vliegveld. Voor een vliegtuigmaatschappij is het ruim twee derde duurder om te landen op Schiphol of Frankfurt, dan op Dubai International.

Ook heeft Emirates volgens zijn Amerikaanse collega's op oneigenlijke manier 1,9 miljard dollar (1,7 miljard euro) bespaard op arbeidskosten, omdat vakbonden in Dubai verboden zijn. Dat is volgens hen oneigenlijke overheidssteun. Net als de investeringen van Dubai in een nieuwe luchthaven en de miljardenleningen die Emirates niet, of renteloos hoeft af te lossen.

Emirates-topman Tim Clark kan zich behoorlijk opwinden over deze beschuldigingen. Volgens de Brit kreeg Emirates alleen 10 miljoen dollar als startkapitaal. Zijn succes dankt Emirates, meent Clark, aan de overstapfunctie van Dubai en het pro-luchtvaartbeleid van het emiraat. Dat is volgens hem iets anders dan staatssteun.

Capa, Centre for Aviation, een onderzoeksbureau gespecialiseerd in luchtvaart, wil het woord 'staatssteun' ook niet gebruiken. Capa analyseerde vorig jaar de kosten van Emirates, door die af te zetten tegen een denkbeeldige samentrekking van de Britse maatschappij Virgin Atlantic en de Brits-Spaanse luchtvaartgroep IAG. De vluchten van die twee duren gemiddeld ook 8 uur, net als bij Emirates. Volgens de onderzoekers maakte Emirates twee jaar terug toch een kwart minder kosten per ton passagiers of vracht dan Virgin Atlantic-IAG.

Het grootste verschil zit volgens Capa in de gemiddelde arbeidskosten per werknemer. Bij Virgin Atlantic-IAG zijn die 45 procent hoger dan bij Emirates, dat gemiddeld 51.500 dollar betaalt. Netto welteverstaan, want Dubai heft geen inkomstenbelasting.

Een ander belangrijk punt, zo stellen de onderzoekers, is de brandstofkosten. Twee jaar geleden betaalde Emirates, vergeleken met IAG-Virgin Atlantic, 16 procent minder voor de liters kerosine per ton passagiers of vracht. Emirates zou toegang hebben tot brandstof tegen bodemprijzen. De maatschappij ontkent dat. Volgens de Amerikanen stond Dubai ook garant voor de verliezen van Emirates van 2,4 miljard dollar (2,2 miljard euro) op vooraf ingekochte kerosine.

Capa verklaart het verschil in brandstofkosten door de vloot van Emirates. Die is groter en nieuwer - met zuinigere motoren - dan de vliegtuigen van concurrenten. Emirates heeft van alle maatschappijen de meeste Boeing 777's en Airbus A380-toestellen. Van die laatste, het grootste passagiersvliegtuig ter wereld met plek tot 853 passagiers, heeft Emirates er 59 en 80 in bestelling. Mopperaars American Airlines, Delta en United hebben er geen.

Door zijn grote vloot vervoert Emirates in evenveel vluchten dagelijks 40 procent meer passagiers dan IAG-Virgin Atlantic.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden