Voorzitter Eerste Kamer in het nauw

Fred de Graaf in de knel doordat hij PVV-leider Geert Wilders buiten commissie hield

Of Eerste-Kamervoorzitter Fred de Graaf nog lang in functie is, is zeer de vraag, nu hij in opspraak is geraakt. Via een 'kunstgreep' zou hij PVV-leider Geert Wilders uit de Commissie van in- en uitgeleide hebben gehouden, de commissie die koning Willem-Alexander en koningin Máxima op 30 april tijdens de inhuldiging vergezelde bij het in- en uitgaan van de Nieuwe Kerk in Amsterdam.

In de Volkskrant stond gisteren een reconstructie van de gang van zaken. Daarin erkent De Graaf dat hij het 'heel moeilijk' had gevonden als Wilders in de commissie had gezeten vanwege diens vaak harde kritiek op het koningshuis. "In mijn achterhoofd heeft zeker meegespeeld dat het beeld van Wilders naast de koning veel aandacht zou hebben getrokken." Die uitspraak lijkt te bevestigen dat De Graaf de PVV-voorman opzettelijk uit de commissie heeft geweerd. De Graaf heeft het artikel voor publicatie kunnen lezen en de daarin gepresenteerde feiten toen niet bestreden. Bovendien zei hij dat het citaat correct is.

Een 'woeste' Wilders sprak gisteren in de Tweede Kamer van "vieze spelletjes van een partijdige VVD-Kamervoorzitter". Hij eiste, met steun van alle fracties daar, dat De Graaf nog deze week per brief opheldering zou geven. Die brief kwam gisteravond: De Graaf betreurt dat hij de indruk gewekt heeft Wilders met een kunstgreep te willen weren. Hij ontkent ten stelligste die intentie gehad te hebben.

Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg, ook bij de samenstelling van de commissie betrokken, ontkende gisteren er ook maar van iets te hebben geweten. De commissie werd samengesteld uit Van Miltenburg, twee andere Tweede Kamerleden en twee senatoren. Beslissend was de anciënniteit van de Kamerleden. De vier Kamerleden moesten bovendien van verschillende politieke kleur zijn. Het VVD-lidmaatschap van Van Miltenburg bleef buiten beschouwing. In de senaat waren Gerrit Holdijk (SGP), René van der Linden (CDA) en Heleen Dupuis (VVD) het langst zittend. Holdijk en Van der Linden werden het.

In de Tweede Kamer waren vijf Kamerleden het langst zittend: Harry van Bommel (SP), Mariëtte Hamer (PvdA), Kees van der Staaij (SGP) en Jan de Wit (SP). De SP'ers haakten af. Hamer en Van der Staaij bleven over. Logisch zou zijn geweest Van der Staaij te passeren, omdat zijn partijgenoot Holdijk al was gekozen. De volgende was Kadija Arib (PvdA), maar Hamer had al 'ja' gezegd. En twee van dezelfde partij kon niet. Daarna kwam Wilders, maar in plaats daarvan vroeg De Graaf aan Holdijk plaats te maken voor Dupuis. Zo kwam er ruimte voor Van der Staaij en had Wilders het nakijken.

Kunstgreep of niet, met zijn uitspraken over Wilders heeft De Graaf zijn neutraliteit als Kamervoorzitter verkwanseld. Het is onwaarschijnlijk dat de PVV zijn aanblijven accepteert. De Graaf is ook niet zorgvuldig geweest over de houding van Wilders jegens het koningshuis. Hij heeft wel zware kritiek geuit op Beatrix, maar het koningshuis als zodanig heeft hij nooit aangevallen. Integendeel, Wilders is voor de monarchie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden