’Voorzichtig zijn met uitlachen’

Coach Gerard Kemkers (links) en assistent Bart Veldkamp tijdens de TVM-presentatie vorige week. (FOTO ANP ) Beeld
Coach Gerard Kemkers (links) en assistent Bart Veldkamp tijdens de TVM-presentatie vorige week. (FOTO ANP )

hoogeveen - – De bedachtzame controleman Gerard Kemkers in samenwerking met de emotionele, impulsieve Bart Veldkamp – als tegenpolen elkaar versterken, moet het met de technische leiding van schaatsteam TVM goed komen.

In de jaren tachtig waren de twee als schaatsers slaapies in de kernploeg van Ab Krook. In zijn voorlaatste seizoen werd de olympisch kampioen 10 kilometer (1992) binnen de TVM-ploeg getraind door Kemkers. „Naar buiten toe lijken wij tegenstrijdige karakters te hebben”, aldus Kemkers. „In werkelijkheid valt dat mee.”

Hun overeenkomst is de diepgewortelde passie voor topsport, die bij tegenslag van Veldkamp weleens tot een emotionele uitbarsting kon leiden. Ooit kletterde hij van pure woede op zichzelf zijn dure schaatsen kapot op het beton langs het ijs.

Dat Veldkamp als trainer anders moet omgaan met die emoties is hem snel duidelijk geworden. Hij debuteerde als coach van de Amerikaanse schaatsploeg, maar het beoogde doel bereikte hij niet. Ver voor de Winterspelen van Vancouver werd hij ontslagen, naar verluidt omdat hij zich te emotioneel uitte tegen een hoge baas van de Amerikaanse schaatsbond.

„Het was een combinatie van factoren, waarbij gezocht werd naar de stok waarmee de hond geslagen wordt. Het bleek al snel dat het bestuur op de vingers werd getikt door het olympisch comité, dat een ander beleid wilde. Ja, het kan zijn dat ik een keer kwaad werd en mijn emotie toonde. Maar het heeft meer mensen de kop gekost.”

De rechtszaak die hij tegen de bond aanspande, loopt nog. Die juridische stappen waren voor Veldkamp vanzelfsprekender dan het aannemen van zijn huidige baan, assistent-trainer bij TVM. „Voor de buitenwacht was dat misschien een logische stap,voor mij was het absoluut geen abc’tje. Dat het in Amerika zo is geëindigd, zet je wel aan het denken. Je gooit er heel je ziel en zaligheid in, daarmee moet ik misschien wat voorzichtiger zijn.”

„Ik ben daar net zo ingevlogen als in mijn schaatscarrière. Vol overgave, blind vertrouwen, een tikkeltje naïef. Dat is weliswaar de aard van het beestje, maar je moet jezelf wel wapenen. Met ‘zo ben ik nu eenmaal’ kom je niet verder.”

Ook op andere gebieden was het Amerikaanse avontuur leerzaam. „Als Nederlander heb je een bepaalde arrogantie, we denken het op schaatsgebied allemaal precies te weten. Maar we worden links en rechts om de oren getikt. Sablikova, Beckert, de Duitse vrouwen vroeger. De Amerikanen Davis en Hedrick, de Koreanen die tien uur per dag trainen.”

„Iedereen wees vorig jaar naar het voorhoofd als ze Jonathan Kuck als een bezetene zagen trainen. Tot hij tweede werd op het WK allround. Ook Hedrick werd aanvankelijk uitgelachen. Je moet daar voorzichtig mee zijn, van excentrieke mensen die hard rijden kun je altijd wat leren. In de VS heb ik geleerd meer open te staan voor alternatieve trainingsmethodes waarvan je in eerste instantie denkt dat ze zinloos zijn.”

Dat blijkt moeilijk. „Als sporter denk je altijd dat je beter bezig bent dan de mensen om je heen. Maar het is nooit perfect. Als je denkt het ei te hebben ontdekt, blijkt dat altijd tijdelijk. Na een jaar of twee stort de boel weer in. Zo is het altijd geweest, van het Romeinse rijk tot Ajax, Feyenoord, noem maar op.”

Veldkamp zag dat vorig jaar als analist voor de NOS ook bij TVM, de ploeg waar hij in zijn nadagen nog even trainde toen Sven Kramer en Ireen Wüst als ‘jonge broekjes’ opkwamen. „Je zag een team dat een beetje aan het instorten was. Dat komt door vergrijzing, en daarnaast de enorme druk die bij Kramer terechtkwam. In een sterk team valt dat minder op, in een zwak team moet hij het alleen doen. Dat is echt heel zwaar voor hem geweest, dat was duidelijk te zien. Het is ongekend hoe hij zich daar doorheen heeft getrokken. Hij is twee keer ziek geweest, toch won hij.”

Dat de samenwerking van Kramer en Kemkers intact bleef na de wisselblunder op de 10 kilometer, verbaast Veldkamp niet. „Ze zijn te succesvol geweest om te zeggen: één fout, dus alles is klote. Sven kiest voor wat hij nodig heeft. Ik ben ervan overtuigd dat hij Kemkers nodig heeft om tot succes te komen. En ik? Als hij denkt dat ik overbodig ben, had ik hier niet gezeten.”

Veldkamp spreekt uit ervaring als hij stelt dat Kramer nu voorzichtig moet zijn. „Ik heb in 2001 en 2002 ervaren hoe het is als je maar door blijft gaan. Daar wil je atleten graag voor behoeden. Hij is mentaal zo sterk dat hij zijn lichaam in drieën kan rijden. Dan kan hij met een halfgaar lichaam blijvend worden beschadigd.”

TVM trok Veldkamp aan om de rijders van nieuwe impulsen te voorzien. „Gerard en ik hebben een plan gemaakt. Gerard zet de grote lijnen uit, ik doe de accenten in de trainingen. Daar doe ik dingen anders dan de rijders gewend zijn. Een beleidsverandering die echt van mij is, is shorttrack. Shorttrackers schaatsen alleen maar. Ze zitten altijd in die hoeken, een rare beweging die je gewoon over en over en over moet doen. Wij gaan er in Nederland te veel van uit dat wij ver kunnen komen met alternatieve trainingsvormen als fietsen of lopen. Ik denk dat het niet meer zo is.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden