VOORUITBLIK | Wie wordt verantwoordelijk gehouden voor moorden Darfur?

De VS en Europese landen harrewarren over de berechting van Soedanese verdachten wegens oorlogsmisdaden en mogelijk genocide in Darfur. De Amerikanen willen een speciaal Darfur-tribunaal oprichten, de Europeanen wijzen op het bestaande Internationaal Strafhof. De VN moeten moeten zich nog uitspreken over de vraag of in Darfur genocide plaatsvindt. Maar er wordt al druk gespeculeerd wie zich voor een tribunaal zouden moeten verantwoorden, en over de kans dat dit ook gebeurt.

Ilona Eveleens

De Janjaweed, de Arabische militia, hebben de meeste moorden, verkrachtingen en verwoestingen in Darfur op hun geweten. De Soedanese regering heeft hun bewapend. Daarvoor draagt president Omar al-Bashir, als staatshoofd, de uiteindelijke verantwoordelijkheid.

In Khartoem wordt evenwel Bashirs naam in een adem genoemd met die van vice-president Ali Osman Taha, die het brein zou zijn achter het inzetten van de Janjaweed. Taha is onlangs benoemd tot regeringsvertegenwoordiger bij de vredesbesprekingen met de Darfur-rebellen in de Nigeriaanse hoofdstad Abuja. Hij heeft net succesvol het vredesoverleg afgesloten met John Garang, de leider van de Zuid-Soedanese rebellenbeweging SPLA.

Er is internationaal hoop op Taha gevestigd. Minister Agnes van Ardenne van ontwikkelingssamenwerking toonde zich onlangs tijdens een bezoek aan Soedan meer optimistisch over de hakkelende vredesbesprekingen in Abuja omdat Taha nu namens de regering komt onderhandelen. De vice-president nu in het openbaar als oorlogsmisdadiger bestempelen zou het vredesproces mogelijk in duigen laten vallen.

Ook rebellen van SLA en JEM hebben schendingen van mensenrechten op hun geweten, weliswaar in veel mindere mate dan de Janjaweed. Hoofdverantwoordelijk zijn de leiders die in Abuja tot een akkoord met de regering moeten komen. Hen nu het etiket oorlogsmisdadigers opplakken zou het vredesproces kunnen ondermijnen.

Een complicerende factor kan zijn hoe de VN oordelen over de gebeurtenissen in Darfur. Daarnaar is vorig jaar een onderzoek begonnen, nadat de VS het conflict in Darfur als genocide bestempelden. Het rapport over Darfur wordt binnenkort openbaar gemaakt, maar de verwachting is dat de VN het op oorlogsmisdaden houden en niet op volkerenmoord. Bovendien zouden de namen van de hoofdverantwoordelijken voor de schendingen van mensenrechten geheim blijven, althans voorlopig.

De namen van de verdachten van de oorlogsmisdaden in Darfur in een verzegelde VN-envelop stoppen, geeft echter een gevaarlijk signaal. Het betekent dat iedereen met veel macht en wapens straffeloos oorlogsmisdaden kan begaan zolang ze maar aan de onderhandelingstafel zitten om over vrede te praten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden