VOORUITBLIK | Schuivende ijskappen

De ijskappen van West-Antarctica schuiven steeds sneller richting oceaan, meldt het vakblad Science vandaag. Het natuurlijk evenwicht van aanwas en smelten van de kappen lijkt daarmee verstoord. Nog verontrustender is dat dit proces de voorbode zou kunnen zijn van de afbraak van de gehele West-Antarctische ijskap. Als dat gebeurt, stijgt de zeespiegel met een meter of vijf.

Aan dergelijke bespiegelingen wagen de Amerikaanse onderzoekers zich in Science niet. Zij hebben slechts met satellietmetingen vastgesteld dat de gletsjers de afgelopen twee jaar hun schuifsnelheid met een paar procent hebben verhoogd. Dat lijkt niets, maar het resultaat is inmiddels dat jaarlijks 250 kubieke kilometer ijs de Amundsen Zee in dondert, 90 kubieke kilometer méér dan er in dat gebied aan sneeuwval bijkomt.

Waarom de ijskappen versnellen, is niet echt duidelijk. Vermoedelijk laat het opgewarmde oceaanwater de ijsmassa's -die op onderwaterrotsen rusten- aan de onderkant smelten waardoor de hele gletsjer versnelt. Bij één ijskap zagen onderzoekers dat de versnelling tot meer dan 100 kilometer landinwaarts doorwerkte.

Sommige glaciologen worden nerveus van dit bericht. ,,Het hoeft niet per se het begin van de afbraak van de West-Antarctische ijskap te zijn'', zeggen ze in Science. ,,Maar het zou er wel toe kunnen leiden.'' Die ijskap is inderdaad niet erg stabiel, zegt Michiel van den Broeke van het Utrechtse Instituut voor marien en atmosferisch onderzoek. ,,Maar voorlopig houden twee grote ijsplaten de West-Antarctische ijskap nog wel tegen.''

Twee jaar geleden braken ijsplaten in de wat noordelijker gelegen Weddell Zee af. Sindsdien zijn de ijskappen in die regio veel harder gaan schuiven, meldden dezelfde onderzoekers eerder deze week in Geophysical Research Letters. Sommige gingen zelfs een factor acht sneller. ,,In die regio is de temperatuur de afgelopen decennia een paar graden gestegen en boven het kritische jaargemiddelde van min 5 graden gekomen'', zegt Van den Broeke. ,,Daar zitten die twee grote ijsplaten nog ver onder. Maar door dit soort processen wordt Antarctica wel in het broeikasdebat betrokken. Het continent leek daar altijd, voor velen althans, buiten te staan.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden