Voortvarend naar de top, duizelingwekkend snel naar de afgrond

Een van de rijkste mensen op aarde, die gewend was bevelen uit te delen, zelfvertrouwen uit te stralen en zijn concurrenten met de grond gelijk te maken, stond afgelopen week voor het televisiegebouw dat een paar uur geleden nog van hem was, en tuurde voor zich uit.

De staat had op de zender beslag gelegd. De ogen van Cem, de enige van het gezin Uzan die nog niet op de vlucht is, werden nat, hij ging bijna huilen. Het gaat rampzalig met de meest ambitieuze Turkse familie aller tijden.

De Uzans hadden onder andere stuwdammen, tientallen cementfabrieken, televisiezenders, kranten, het op één na grootste gsm-bedrijf van Turkije en twee banken. Ze waren bekend om hun agressieve manier van zakendoen en hun genadeloosheid jegens concurrenten. Bij het uitschakelen van deze tegenstanders werd nooit geschuwd om de televisiezenders en de kranten in het spel te betrekken. Zij werden dagenlang met alle middelen zwart gemaakt.

De Uzans, vader en twee zoons, werden vooral in de jaren negentig machtiger en machtiger. De weg naar de top was voortvarend, maar de val is duizelingwekkend.

Eerst was er de rechtszaak van Motorola, dat meer dan twee miljard dollar eiste van het gsm-bedrijf van de Uzans vanwege een onrechtmatige handeling waarmee zij clandestien de aandelen van Motorola in het gsm-bedrijf tot een komisch percentage hadden verkleind. De zaak is nu bijna ten einde, en het ziet ernaar uit dat Motorola zal winnen.

De Uzans hebben echter niets meer om mee te betalen. De Turkse staat heeft sinds vorige week op al hun bezittingen, tot aan de glazen wijn in de kelder, beslag gelegd.

Cem,volgens velen de oorzaak van alle ellende, hoopt op een wonder in maart. Als zijn politieke partij succes heeft bij de gemeenteraadsverkiezingen, is er nog hoop op een betere toekomst.

Waarom Cem Uzan de oorzaak is van alle ellende? Cem wilde sinds twee jaar niet alleen heel erg rijk zijn maar ambieerde ook het hoogste politieke ambt in het land. Hij richtte de 'Jonge Partij' op en behaalde met een korte verkiezingscampagne, waarbij erg veel geld vloeide, zeven procent van de stemmen bij de algemene verkiezingen in 2002. Na dit succes ging hij tegen de regerende AK-parij tekeer. Met als gevolg dat, in tegenstelling tot eerdere regeringen, de huidige regering wél een zaak maakte van belastingachterstanden, -ontduiking en fraude bij Uzan. Zo werd duidelijk dat bij de twee banken van het gezin voor zes miljard dollar spaargelden was verdwenen.

Eerst werden de stuwdammen in beslag genomen, daarna de banken en nu alles wat de Uzans hebben. Uit angst voor lange gevangenisstraffen zijn vader Kemal en zoon Hakan het land uitgevlucht. De Turkse pers schrijft dat ze in hun dure boten van de ene haven naar de andere varen. Cem kan nog in Turkije blijven omdat hij officieel niet in het bestuur van de bedrijven zit. Hij heeft geen televisie of krant meer waar hij zijn verhaal kwijt kan. Het is afwachten hoeveel de verkoop van de bedrijven oplevert en of het genoeg is voor het aflossen van de miljardenschulden.

En misschien minstens zo erg voor Cem: het is zeer de vraag of de Turkse kiezers van hem, de 'mislukte zakenman', nog wel een Turkse Berlusconi willen maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden