Voortaan is het: Past het in uw eigen tas?

null Beeld ANP
Beeld ANP

'Wilt u er misschien een tasje bij?' Deze vraag zal een klant dit jaar niet meer horen in de winkel - ervan uitgaande dat het een plastic en gratis exemplaar betreft. Vanaf dit jaar is het namelijk gedaan met de gratis plastic tasjes. Uit een proef blijkt dat de consument daar wel begrip voor heeft.

Na lang getouwtrek is het sinds 1 januari echt klaar met de gratis plastic tasjes in de supermarkt, het warenhuis, de speciaalzaak en op de markt. Winkeliers die ze tóch weggeven, kunnen beboet worden. En wie wél een plastic tas nodig heeft om gekochte producten te vervoeren, moet ervoor betalen.

Het verbod moet het aantal gebruikte plastic tasjes terugdringen. Jaarlijks gooien Nederlanders zo'n 26 miljoen kilo aan plastic tassen weg. In het beste geval komen ze in de vuilverbranding terecht, maar een groot deel belandt als zwerfafval op straat of in zee. De schade aan het milieu is groot. De fabrieken waar ze worden gemaakt, slurpen aardolie en stoten veel CO2 uit. Maar de tasjes breken ook nauwelijks af, waardoor ze zich ophopen.

170 tasjes per persoon per jaar
"De helft van de plastic soep, die in de oceanen drijft, bestaat uit plastic tasjes", zegt Sijas Akkerman van de stichting Natuur en Milieu. "Van al het afval dat op het strand ligt, staat de plastic tas in de topdrie." Niet zo gek, gezien het aantal dat Nederlanders alleen al gebruiken. Akkerman: "Volgens officiële tellingen zijn dat er minstens 170 per persoon per jaar. In totaal komt dat neer op ruim 3 miljard plastic tassen." De meeste worden maar één keer gebruikt.

Stichting Natuur en Milieu merkt dat burgers positief op het aanstaande verbod reageren. Volgens het ministerie van infrastructuur en milieu zal het aantal weggegeven draagtassen fors dalen. Dat blijkt uit de pilot 'Mag het een tasje minder zijn?' van het kennisinstituut Duurzaam Verpakken, die in Deventer, Tilburg en Zoetermeer werd gehouden bij winkelketens als Blokker, Bart Smit, Kruidvat, Hema, C&A en V&D.

De winkels vroegen klanten zelf een tas mee te nemen en wezen op het belang van hergebruik. Dat leidde tot gemiddeld tweederde plastic tas minder per aankoop.

Geen plastic laagje
Wie er toch echt een wilde, moest 10 cent betalen. Sinds 1 januari mogen winkels zelf bepalen hoeveel ze voor de tas in rekening brengen, stelt het ministerie. Maar de adviesprijs is 25 cent.

Zijn gratis plastic tasjes dan helemaal uit den boze? Nee, maar dan moeten ze wel onverpakt fruit, groenten, rauwe vis en vlees beschermen of voedselverspilling tegengaan. Taxfree-winkels op het vliegveld mogen vloeistoffen en gels ook verzegelen in een plastic tas. Een gratis tas van papier, stof of jute is natuurlijk wel toegestaan, zolang ze maar geen plastic laagje bevatten.

En de handhaving? Die is in het begin terughoudend. Het kan zijn dat winkeliers nog niet meteen alles op orde hebben, zei staatssecretaris Sharon Dijksma van milieu eerder deze maand. "Ze riskeren dan een tik op de vingers van de inspecteurs. Bij herhaling is een boete mogelijk."

Volgens Akkerman van Natuur en Milieu is het belangrijk dat winkeliers en caissières voortaan een andere vraag stellen: "Past het in uw eigen tas mevrouw, meneer?"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden