Voortaan is het in Irak ieder voor zich

De gedeeltelijke Britse aftocht uit Irak illustreert de groeiende verwijdering tussen de bond-genoten Bush en Blair, analyseert buitenlandredacteur Iris Ludeker.

Bekijk video: smalband/breedband bekijk video ]]>

Voor de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Condoleezza Rice was het gisteren zo klaar als een klontje. Er is geen spráke van dat de coalitie in Irak afbrokkelt. „De coalitie blijft intact en de Britten houden nog duizenden militairen in Irak”, meldde zij gisteren in Berlijn.

Toch verschijnen er scheurtjes in de alliantie. Blair, die de afgelopen jaren pal achter de Amerikanen stond, lijkt dit keer voor zijn eigen hachie te kiezen. In plaats van de Amerikanen te helpen in het anarchistische Bagdad, waar de regering-Bush dezer dagen 21.000 extra militairen heen stuurt om de situatie onder controle te krijgen, haalt hij troepen terug naar huis.

Het zal Blair moeite kosten de indruk weg te nemen dat hij zijn politieke erfenis in veiligheid tracht te brengen. Zijn beslissing om de Amerikanen te volgen naar Irak heeft hem de afgelopen jaren een groot deel van zijn populariteit aan het thuisfront gekost. Over enkele maanden maakt hij plaats voor een opvolger. In de Britse pers is al gesuggereerd dat de premier koste wat het kost wil voorkomen dat zijn opvolger als eerste maatregel de Britten terugtrekt uit Irak.

De afstand die hij zo ten opzichte van de Amerikanen creëert neemt hij op de koop toe. Die afstand was er ook in de analyse die de Britten en Amerikanen gisteren gaven van de situatie in Basra. Terwijl de Amerikaanse vicepresident Cheney vaststelde dat het er ’best goed’ gaat, was Blair pessimistischer. Zo geweldig is het er niet, gaf hij toe. De Britten laten een Zuid-Irak achter dat relatief rustig is – zeker in vergelijking met de rest van het land. In december waren er dertig moorden, wat in geen verhouding staat tot de aanslagen die elke dag in Bagdad plaatsvinden. Maar voor de coalitietroepen is het er helemaal niet veilig. De speciale bermbommen, die Iran volgens recente Amerikaanse beschuldigingen aan Iraakse opstandelingen levert, houden de Britten al tijden uit hun slaap. Sinds 2005 zijn hun tanks er herhaaldelijk het doelwit van geweest.

Britse legerleiders zouden Blair er volgens The Guardian de laatste maanden op hebben gewezen dat de Britse aanwezigheid in Basra onnodig is, en wellicht zelfs provocerend. Blair zelf leek dat eerder deze week te erkennen, toen hij tegen de BBC zei dat hij niet wilde dat de Britse militairen de vooruitgang in Basra ’in de weg’ zouden staan.

Soortgelijke ideeën houden de Amerikaanse Democraten er op na. Zij namen de afgelopen week in het Huis van Afgevaardigden een motie aan tegen de Amerikaanse troepenuitbreiding rond Bagdad, en waren er gisteren als de kippen bij om politiek munt uit de Brits-Amerikaanse verwijdering te slaan.

De Democraten zien in de Britse beslissing een bevestiging dat de Amerikaanse aanpak verkeerd is. Cheney op zijn beurt liet weten dat een Amerikaanse terugtrekking „de terroristen zal stimuleren”. Het is een argument dat premier Blair nog niet zo lang geleden ook hanteerde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden