Review

Voorspellingen over het einde missen bescheidenheid

Vlakbij Megiddo, in het noorden van Israël, bevindt zich een niet al te hoge berg die De Berg van Megiddo genoemd wordt. Of, in het Hebreeuws, Armageddon. Bij die berg zal volgens het negentiende hoofdstuk van het bijbelboek Openbaring de laatste, kosmische veldslag op aarde plaatsvinden.

Als de slag in volle gang is, zal de hemel opengaan en zal Christus op aarde nederdalen. In volle glorie, als ruiter op een wit paard.

Er zijn nogal wat Amerikanen die erop rekenen een en ander persoonlijk mee te maken. En niet de eersten de besten. Voormalig president Ronald Reagan vroeg zich in 1983 al af of ’wij niet de generatie zullen zijn die dit alles (Armageddon en wederkomst) in vervulling zal zien gaan’ en evangelist Billy Graham twijfelde niet dat de huidige wereldwijde gebeurtenissen de weg banen voor het grote Armageddon.

Goed mogelijk dat beiden hun inspiratie ontleenden aan het boek ’Armageddon, Oil and The Middle East Crisis’ dat theoloog John F. Walvoord in 1973 schreef. Na de Jom Kippoer oorlog en het eerste olie-embargo leek de wereld vast te lopen in een oliecrisis. Met Israël, altijd weer Israël, in een centrale rol.

Vijfendertig jaar later lijken de tekenen alleen maar duidelijker. De oliecrisis lijkt er nu echt aan te komen. Het Midden-Oosten was nooit zo ontvlambaar. Armageddon en Wederkomst lijken vanuit die optiek een stuk dichterbij en dat is precies wat John E. Walvoord, voortbouwend op het werk van zijn vader, in Armageddon, Olie en Terreur betoogt.

Voor John E. geldt, net als voor vader John F., dat wat de Bijbel zegt over de toekomst letterlijk in vervulling moet gaan, omdat de Bijbel Gods Woord is. Vanuit dat uitgangspunt laat hij zien hoe uiteenlopende hedendaagse gebeurtenissen – van olieschaarste tot opkomst van de Europese Unie – door profeten als Ezechiël, Daniël en Johannes al voorzien zijn als voortekenen van de eindtijd.

Ik heb weinig behoefte aan discussie over deze bevindingen. Zo voorspelt John E. dat de opkomst van Europese Unie zal leiden tot de komst van de Antichrist, omdat de Europese Unie in feite de come back is van het Romeinse Rijk - vroeger al het Rijk van de Antichrist. Zo ziet hij de stichting van de staat Israël als signaal voor de eindtijd. Hij houdt ook intens veel van Israël. Maar beschouwt het Joodse geloof wel als ongeloof.

Niettemin: eind goed, al goed. De joden staat nog mateloos veel ellende en vervolging te wachten. Maar uiteindelijk zullen ze toch voor Christus kiezen.

Ik las Walvoords boek in Amerika. Op reis door Californië, waar ik me een bezoek aan Universal Studios niet heb laten ontgaan. Hier zijn bijna alle grote Amerikaanse films gemaakt. Je ziet de decors. Allemaal fictie. Maar de ene fictie is de andere niet. Terwijl ik daar liep, besefte ik hoe belangrijk de mythe is voor de Amerikaanse cultuur. De mythe van het beloofde land, van de overwinning van het Goede, van krantenjongens die miljonair worden, van Amerika’s roeping in de wereld. Stuk voor stuk mythes. Maar wel mythes die werkelijkheid gecreëerd hebben en nog creëren.

Ineens begreep ik de Armageddon-boeken van de Walvoords beter. Ze bieden een mythisch verhaal over de eindtijd. Maar daarbij blijft het niet. Hun mythe mist, net als alle Amerikaanse mythes, bescheidenheid. Zij claimen een eigen werkelijkheid. Sterker nog, ze claimen de enige echte werkelijkheid. Mijn mythes – want ook ik leef, net als ieder mens, van mythes – doen dat niet. Mijn mythes helpen me mijn weg te vinden in mijn eigen werkelijkheid zonder dat ze als super-werkelijkheid boven mijn werkelijkheid gaan zweven. Laat staan dat ze claimen de echte werkelijkheid voor te stellen. Er is maar één werkelijkheid en dat is de mijne.

Wat de bijbel zegt over de eindtijd zegt me, wat mij betreft, iets over mij zelf. Net zo min als de Bijbel een historisch document is over de aanvang van de wereld, is ze dat over het einde. God heeft ons gemaakt om het met elkaar uit te zoeken en als we daarin falen, zullen we aan onszelf ten onder gaan. Soms hoop ik hartstochtelijk op een ruiter op een wit paard, maar erop rekenen, zoals de Walvoords, doe ik niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden