Opinie

Voorschrijven abortuspil te complex voor huisarts

Een embryo van drie à vier weken.

Het verstrekken van een abortuspil mag niet verworden tot 'een receptje uitschrijven', vinden Marcel Zuiderland en Willem Beekhuizen.

Minister Edith Schippers van Volksgezondheid liet begin april in de Tweede Kamer weten dat ze welwillend staat tegenover een wijzing van de abortuswet, zodat ongewenst zwangere vrouwen voortaan op recept van de huisarts een abortuspil bij de apotheek kunnen halen. Onder de huidige wetgeving is een huisarts in principe strafbaar als hij dit doet, omdat alleen daartoe bevoegde artsen en klinieken een zwangerschap mogen afbreken.

Vanuit haar liberale inborst is de welwillendheid van minister Schippers te begrijpen. Het zelfbeschikkingsrecht is de belangrijkste pijler onder het liberalisme, en de reproductieve autonomie van de vrouw lijkt beter gediend als ze voortaan alleen nog met een recept naar de apotheek hoeft om 'baas in eigen buik' te zijn. Toch is het de vraag of haar zelfbeschikkingsrecht hiermee echt is gediend. Want als bijvoorbeeld de kwaliteit van de abortuszorg niet is gewaarborgd, komt de zelfbeschikking neer op zelfondermijning en zaagt zo de poten onder de eigen stoel vandaan.

Morele weerzin
Het Nederlands Genootschap van Arbortusartsen denkt dat huisartsen geen zorg van voldoende kwaliteit kunnen garanderen. Zo vraagt het genootschap zich af of huisartsen genoeg kennis hebben om op basis van een echo de termijn van de zwangerschap te bepalen.

Dit bezwaar kan worden ondervangen door huisartsen hiervoor op te leiden. Maar waarom zou je huisartsen, die al bijna bezwijken onder werkdruk, daarmee belasten als ze er gemiddeld tweemaal per jaar mee te maken krijgen?

Bovendien blijken veel vrouwen na de keuze voor een abortuspil met vragen te zitten. Huisartsen zouden dan, net als de abortuskliniek, een deskundige achterwacht moeten inrichten om hen te helpen.

Er kleeft nog een ander bezwaar aan de wetswijziging. Nu kan iedere ongewenst zwangere vrouw ervan uitgaan dat de abortusarts haar niet zal veroordelen om haar voornemen. Het is best mogelijk dat een huisarts morele weerzin ervaart om ontluikend menselijk leven in de kiem te smoren. Al zou de huisarts die afkeur zelfs maar onbewust laten blijken, dan is dat al genoeg om de vrouw een slecht gevoel te geven. Haar zelfbeschikkingsrecht wordt dan niet gefaciliteerd, maar overbodig belast met een schuldgevoel.

Kwaaltje
Het gaat ook om respect voor ongeboren leven. Als huisartsen bevoegd worden, kan abortus het karakter krijgen van 'een receptje uitschrijven'. Dit reduceert de morele status van ongeboren leven tot een kwaaltje. Maar afscheid nemen van ongeboren leven is niet hetzelfde als het halen van een zalfje tegen eczeem.

Ook dit moreel gevoelige karakter van de zwangerschapsafbreking maakt dat deze beter kan plaatsvinden in klinieken met vergunning. Daar is de ongewenst zwangere vrouw verzekerd van begrip voor haar gevoelens en respect voor ongeboren leven. Iedere ongewenst zwangere vrouw in Nederland is nu via de klinieken verzekerd van de beste abortuszorg.

De voorgenomen wetswijziging zal vanuit goede intenties zijn ontstaan, maar dreigt eerder vijand dan vriend te worden. Wij hopen dan ook dat minister Schippers bij het aankomende Kamerdebat hierover haar liberale impuls in toom houdt en zich behoudender opstelt. Zowel het zelfbeschikkingsrecht als het respect voor het ongeboren leven zijn het best gediend met handhaving van de status quo.

Marcel Zuiderland: filosoof
Willem Beekhuizen: abortusarts, niet praktiserend

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden