'Voorschool voor peuters levert niets op'

De huidige 'voorscholen' helpen peuters niet van hun achterstand af. Dat zei Louis Tavecchio gisteren bij zijn afscheid als hoogleraar kinderopvang aan de Universiteit van Amsterdam.

Edwin Kreulen

De voorschool is bij de landelijke politiek en bij wethouders in vooral de grote steden een populair instrument om te proberen vooral de leerachterstand van allochtone peuters te verminderen. Die komen nu vaak al de kleuterklas in met een flinke achterstand.

¿Voorschoolse educatie kan een mooi instrument zijn, maar je moet het dan wel goed doen¿, zegt Tavecchio. Volgens de scheidend hoogleraar wijst recent Amerikaans onderzoek extra prangend op de noodzaak om de kinderen behalve op de peuterspeelzaal ook thuis delen van het programma te laten volgen. ¿Als je dat niet doet, hebben ze binnen drie maanden na afloop van het programma hun voorsprong al verloren.¿

Dat kost extra geld, geeft Tavecchio toe. ¿Maar de 800 miljoen euro die nu in het programma worden gestopt, leveren ook helemaal niets op.¿

Tavecchio constateert dat de bestaande programma's vaak maar half worden uitgewerkt, personeel niet altijd goed wordt geschoold en dat de nadruk te sterk ligt op het verbeteren van taalvaardigheden. ¿Het heeft geen enkele zin om een kind van 2,5 jaar dat nauwelijks kan stilzitten een taalprogramma voor te leggen. Men zal eerst iets moeten doen aan de sociaal-emotionele ontwikkeling van jonge kinderen en hun gedragsmatige schoolrijpheid. Dat is de bodem voor de cognitieve kant.¿

De voorschool kreeg al eerder kritiek uit academische hoek. ¿Inmiddels blijkt uit zo ongeveer elk onderzoek wat er verschijnt dat deze vorm van voorschoolse educatie geen bewezen, of hoogstens twijfelachtig effect heeft. Toch blijft er een enorme afstand tussen wetenschap en beleid¿, constateert Tavecchio.

¿De belangen zijn groot, sommige politici hebben hun ziel en zaligheid in de huidige aanpak gelegd. Voorschoolse educatie is voor politici een feelgood-interventie. Men heeft het prettige gevoel dat men iets aan de problemen doet. De mensen die er werken krijgen dat gevoel ook. Maar de kinderen om wie het gaat schieten met de huidige aanpak niets op.¿

Academici twijfelen al langer over nut voorschool

Veel peuterspeelzalen in Nederland doen ook aan 'voor- en vroegschoolse educatie' (vve) ofwel de voorschool. Ze gebruiken daarvoor programma's als Opstart Opnieuw, Kaleidoscoop en Piramide. De effectiviteit van deze programma's wordt al langer betwijfeld in academische kringen. Ontwikkelingspsycholoog Anne Keegstra concludeerde vorig jaar al dat de voorscholen zich nu vaak richten op taalachterstand, en daarbij de oorzaak -- zoals een gebrekkige algemene ontwikkeling - negeren. Onderwijsonderzoeker Roel van Steensel concludeerde in 2006 dat kinderen die voor school het programma Opstap Opnieuw hadden gevolgd, de kleuterklas niet verlaten met betere resultaten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden