Voorlopig alleen humanitaire hulp voor Kobani

Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken tijdens de schorsing van het overleg over de situatie in de door IS belegerde Syrische stad Kobani. Beeld anp

Een resolutie van de VN-Veiligheidsraad die militair ingrijpen van Nederland in Syrië mogelijk maakt, zit er voorlopig niet in. Maar het kabinet gaat wel zoeken naar brede steun voor andere mogelijkheden. Het gaat dan om een bufferzone, humanitaire corridor naar Turkije en een vliegverbod.

Dat zei minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) donderdag in een debat in de Tweede Kamer over de situatie in de Syrische grensstad Kobani. De stad wordt aan drie kanten belegerd door terreurgroep Islamitische Staat (IS). Die heeft volgens de minister inmiddels een derde van de stad in handen.

Volgens hem is er geen gebrek aan 'capaciteit' om strijders van IS bij Kobani te bombarderen, maar is er een 'gebrek aan effectiviteit'. De burgerbevolking in de stad loopt grote risico's als doelen van IS in Kobani worden gebombardeerd.

Militaire hulp aan de oppositie in Syrië ziet hij niet zitten. De oppositie is niet homogeen en hij is bang dat wapens in verkeerde handen terecht zullen komen. Over wapens aan Koerden die Kobani verdedigen, denkt hij nog na. Daar krijgt de Kamer snel een brief over.

Wel is het kabinet bereid te kijken naar extra humanitaire hulp voor de vluchtelingen. Daarbij zal ook gekeken worden of Syrische plaatsen langs de grens met Turkije hulp kunnen krijgen. Timmermans wees er wel op dat dit een gevaarlijke en moeilijke opdracht is voor hulpverleners.

'Bereid zijn'
Een meerderheid schaarde zich achter de bewindsman. Een aantal partijen, waaronder CDA, PVV en Groep Bontes/Van Klaveren, vindt dat ons land ook in Syrië moet bombarderen. We moeten 'in elk geval bereid zijn' daar op te treden, zei Pieter Omtzigt (CDA). De ChristenUnie wil alleen in Kobani ingrijpen.

Maar een Kamermeerderheid wil daar niet aan. De PvdA wil niet omdat een VN-resolutie ontbreekt, maar 'ook en vooral omdat ik er niet van overtuigd ben dat het uitvoeren van bombardementen de oplossing voor de uiterst complexe Syrische burgeroorlog dichterbij brengt', zei Michiel Servaes.

VVD'er Han ten Broeke wees erop dat door het Nederlandse militaire optreden dat beperkt is tot Irak, de Amerikanen ruimte krijgen om IS in Syrië aan te pakken. Ook D66 en GroenLinks willen niet in Syrië interveniëren. ,,De meerwaarde van een inzet boven Syrië lijkt beperkt'', oordeelde Sjoerd Sjoerdsma (D66).

Tegenstrijdigheden over strijd in Kobani
Het verloop van de slag om Kobani werd er donderdag niet duidelijker op. 's Ochtends meldde het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten dat militante strijders van de IS de stad voor een derde in handen hebben. Het opperbevel van de Amerikaanse strijdkrachten, Centcom, verklaarde later op de dag juist dat Koerdische milities stand houden en IS redelijk buiten de deur weten te houden.

De VS hebben woensdag en donderdag met bondgenoten vijf luchtaanvallen uitgevoerd op Kobani en omgeving om te helpen IS terug te dringen. Doelen waren een trainingskamp, een pand, twee voertuigen en twee groepjes strijders van IS. De soennitische jihadisten belagen de plaats aan de Turkse grens al weken. De Koerdische verdedigers willen Turkse en andere buitenlandse hulp om IS terug te slaan.

Turkije meldde donderdag niet op eigen houtje militair te gaan optreden tegen IS in de Syrische grensplaats. Het is niet realistisch te denken dat we dit alleen gaan doen, aldus de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu. ''We zijn in gesprek en als er een gezamenlijk besluit valt, deinzen we er niet voor terug onze taak uit te voeren'', zei de Turkse bewindsman.

De afwachtende houding is een doorn in het oog van de Verenigde Staten. ''Er bestaat geen twijfel over het feit dat de Amerikaanse regering denkt dat Turkije meer kan doen, meer moet doen en dat het smoesjes gebruikt om niet meer te doen'', klaagde een Amerikaanse functionaris woensdag.

In Turkije steeg het dodental van de demonstraties door Koerden voor de bescherming van Kobani naar 23.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden