VOORHEEN JOEGOSLAVIE - WEEK 51

Embargo - Een curieus bericht in het Britse dagblad The Guardian begin deze week. De Amerikaanse regering zou weigeren Groot-Brittannië bepaalde informatie te verstrekken over het voormalige Joegoslavië. Het gaat om het embargo dat de Servische president, Slobodan Milosevic, in september afkondigde tegen de Bosnische Serviërs. Dat leverde hem een tijdelijke en gedeeltelijke opheffing op van de sancties die de VN twee jaar geleden instelden tegen Servië en Montenegro. De Amerikanen hebben echter laten doorschemeren dat ze die opheffing weer ongedaan willen maken (op 12 januari moet daarover worden beslist), omdat ze er niet van overtuigd zijn dat Servië de grens met Bosnië potdicht houdt.

Een groep van 150 internationale waarnemers is langs de grens gestationeerd en heeft diverse malen gemeld geen overtredingen te hebben gezien. De VS geloven dat echter niet, aldus een Britse regeringsfunctionaris. “Elke keer als wij zeggen dat de grens volgens ons op slot zit, zeggen de Amerikanen dat ze over rapporten van hun inlichtingendiensten beschikken dat dat niet zo is. Maar hoe vaak we het ook vragen, ze weigeren die gegevens aan ons ter beschikking te stellen”, citeert The Guardian hem. “Ik vind dat we Washington maar eens moeten vragen waarom ze zich zo ongebruikelijk opstellen.”

Het is, aldus The Guardian, in geen jaren gebeurd dat de Amerikanen zich zo terughoudend opstellen jegens de Britten. Sinds de Suez-crisis van 1956 hebben de VS zonder mankeren ieder Brits verzoek om informatie uit rapporten van de geheime diensten ingewilligd.

Macedonië - Sinds dit weekeinde hebben de Albanezen in Macedonië een eigen universiteit. Dit zeer tot ongenoegen van de autoriteiten, die op alle mogelijke manieren hebben geprobeerd te verhinderen dat het zover kwam. Veel stelt het voorlopig ook nog niet voor, maar het is voldoende om de toch al niet geweldige relatie tussen Macedoniërs en Albanezen verder onder druk te zetten.

Sommige Macedoniërs zien de oprichting van de universiteit in Tetovo, een plaats in het noordwesten van Macedonië, als eerste stap op weg naar afscheiding van de gebieden waar Albanezen een meerderheid vormen.

De in oktober herkozen president, Kiro Gligorov, is er tot nu toe min of meer in geslaagd de vrede te bewaren tussen beide bevolkingsgroepen, die eigenlijk nauwelijks samenwonen, maar vooral langs elkaar heen leven. Het merendeel van de Albanezen is islamiet, de Macedoniërs zijn orthodox. Gemengde huwelijken komen niet veel voor, steeds meer mensen spreken alleen nog maar hun eigen taal.

De Albanezen klagen al sinds jaar en dag over discriminatie. Ze zouden zelfs letterlijk over het hoofd worden gezien, oftewel in de officiële bevolkingsstatistieken zou hun aantal systematisch worden onderschat. Een eerder dit jaar gehouden volkstelling, onder toezicht van buitenlandse waarnemers, heeft dat voorlopig rechtgezet. Volgens de uitkomst maken de Albanezen 23 procent van de ruim twee miljoen inwoners van Macedonië uit. Fors minder dus dan de dertig tot zelfs veertig procent die de Albanezen tevoren hadden geclaimd.

Dat neemt niet weg dat de positie van de Albanezen bepaald niet rooskleurig is. Gemiddeld verdienen ze minder dan Macedoniërs, hebben ze veel minder onderwijs genoten en aan de universiteit van Skopje is het aantal Albanese studenten minimaal. Vandaar die eigen universiteit.

De opeenvolgende regeringen van Macedonië hebben, sinds ook deze voormalige Joegoslavische deelrepubliek zich eind 1991 onafhankelijk verklaarde, een zeer voorzichtige emancipatiepolitiek gevoerd tegenover het Albanese deel van de bevolking. Te voorzichtig, aldus radicale Albanezen, die nu 'autonomie' voor dat deel van het land eisen, waar Albanezen de meerderheid vormen. De Macedonische nationalisten vinden juist weer dat de regering te veel concessies doet.

De partijen die sinds de verkiezingen van oktober een meerderheid in het parlement hebben, hebben de Albanezen vier ministersposten aangeboden. Zij weten dat de stabiliteit van het land afhankelijk is van de medewerking van de Albanezen. En de Albanezen weten op hun beurt dat hun steun nodig is, wil Macedonië als staat overleven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden