Voordat je het doorhebt, is het extreme normaal geworden

Wat ben je toch activistisch geworden voor iemand die vroeger vooral in de nieuwste collectie van Tommy Hilfiger geïnteresseerd was! Je zit midden in de productie van een toneelstuk voor scholieren over de Tweede Wereldoorlog, houdt tussen de bedrijven door een toespraak op het Malieveld tegen het toenemende haatdenken en vraagt mij wat we tegen Donald Trump kunnen ondernemen.


Helemaal uit de lucht gegrepen lijkt me je gevoel van verontrusting over de toekomst van de wereld niet. Aan het begin van onze correspondentie in Trouw citeerde ik het boek 'The Sleepwalkers' van Christopher Clark dat over het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog gaat. Clark schrijft over landen die de diplomatieke betrekkingen met elkaar verbreken, ambassadeurs die hun best doen het contact in stand te houden maar hun eigen politici niet van het nut daarvan kunnen overtuigen en gewone burgers die worden overvallen door de snelheid waarmee vreedzame verhoudingen opeens in oorlogszuchtige veranderen. Vooral op dat laatste punt zie ik een parallel met nu.


De afgelopen week kwam ik voortdurend mensen tegen die me vroegen: vind jij ook dat de wereld in zo'n angstig snel tempo is veranderd sinds Trump in het Witte Huis zit? Koning Willem-Alexander voorspelde in zijn kerstspeech dat 2017 het jaar dreigde te worden waarin we niet meer weten wat extreem en wat normaal is. Toen ik op tv de chaotische taferelen zag op Amerikaanse vliegvelden waar passagiers uit landen als Irak en Syrië niet meer werden doorgelaten, moest ik voortdurend aan die woorden denken: voordat je het doorhebt, is het extreme normaal geworden. Nu demonstreren duizenden Amerikanen nog tegen Trump maar hoe snel zal het gewenningsproces gaan? Waar eindigt zijn handelsoorlog met Mexico? Hoe serieus moet je zijn dreigementen aan het adres van China en Iran nemen?


Een oude theaterwijsheid luidt: als in het eerste tafereel een geweer aan de muur hangt, kun je er gif op innemen dat in de slotscène dat geweer ook daadwerkelijk afgaat.


Met jou deel ik de vrees dat de haattaal van Trump en zijn adviseur Bannon weleens tot een echte oorlog zou kunnen leiden. Het verschil met jou is dat ik niet de aanvechting heb om de straat op te gaan om tegen The Donald te demonstreren. Het zal de leeftijd wel zijn, want toen ik zo oud (ik bedoel: jong) was als jij stond ik voortdurend pamfletten uit te delen tegen de Vietnamoorlog, de dictatuur van Franco in Spanje, het Griekse kolonelsregime, de staatsgreep in Chili en ander onrecht in de wereld.


Nu betrap ik er mezelf op dat ik gebeurtenissen als het inreisverbod en de juridische strijd die daarover is ontbrand, vooral op tv volg. Dat doe ik bijna net zo fanatiek als mama. 's Ochtends bij het ontbijt staat CNN al aan en vaak gaat het toestel pas om halfvier 's nachts uit.


Wat doe jij, vraag je. Het eerlijke antwoord is: ik kijk tv. Donald Trump heeft ervoor gezorgd dat ik een couch potato ben geworden, maar wel een politiek geïnteresseerde.


Liefs, papa

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden