Voorbij Kerst

Al die nieuwe kersttoesprekers! Maar de interessantste was toch met stip Edward Snowden, hoofd klokkeluiden, die voorspelde dat kinderen die nu geboren worden geen privacy meer zullen kennen. Of het kindeke Jezus trouwens zoveel privacy kende, met al die herders en koningen om de kribbe, weet ik nog niet zo zeker, maar het oecumenische feest dat aan hem gewijd is, Kerst, lekker heidens en christelijk ineen, was altijd een fijn besloten gelegenheid, zonder pottenkijkers. In kerstvertellingen werden weliswaar graag armetierige zwervers opgevoerd die hongerig door de beslagen ramen naar de gezellige kerstvieringen van de beter gesitueerden koekeloerden, maar die dienden voornamelijk om de kerstgedachte van erbarmen en vrede op aarde te benadrukken. Je moest met Kerst ook aan de armen en gebrekkigen en de hongerenden in Afrika denken.

Met Big Brother hadden deze scharrige kerstverschijningen weinig te maken, het waren de ogen en stemmen van ons eigen geweten, dat zo beproefd wordt tijdens Kerst. Ik kom nog uit een tijd dat je met Kerst twee dagen verstoken was van buitenwereld. De familie kwam bijeen, stak heuse kaarsjes aan in de boom, zette er een emmer met water naast en blies ze weer uit als ze even weggingen want de kans dat zo'n boom in de hens vloog was niet denkbeeldig. Om je heen lag de wereld helemaal plat en dat dwong op een of andere manier tot huiselijke gezelligheid en bezinning. Ik herinner me ook dat ik me met Kerst nogal verveelde. Verveling, die onvolprezen prikkel tot fantasie, was een vast ingrediënt. Verder werd er bijbel gelezen, we luisterden naar koorzang en aten meer dan normaal van een damasten tafellaken.

In reclame-boodschappen lijkt die kerstcultuur nog volop te bestaan, nu inclusief kerstmutsen voor iedereen, maar intussen is er in de werkelijkheid aardig de mot in geraakt. Het begon jaren geleden met de openstellingen van klus- en woonboulevards op Tweede Kerstdag, die daardoor het karakter van een soort amnestiewet voor gevangenen kreeg: we mochten er opeens uit. Dit jaar heeft de epidemische behoefte aan prikkels zich uitgebreid tot Eerste Kerstdag. Is er dan niets heilig meer? Nee. Op Eerste Kerstdag waren er een stuk of honderd supermarkten open. Je mocht je cranberrysaus eens zijn vergeten in te slaan. Nou ja, wat zijn nou honderd winkels! Maar ik voorspel u, kersttoespraak van Rob Schouten, dat binnenkort alles op Eerste Kerstdag open is, misschien een uurtje later dan normaal maar toch: open! En dat terwijl het juist tegenwoordig nergens voor nodig is. Want met de aanwezigheid van islamieten in ons land is er altijd wel ergens een bazar geopend waar je je brood kunt halen. Ik vond het een naargeestig gezicht, de geopende kerstlukt-winkel op het Museumplein in Amsterdam waar de vergeetachtigen hun achterstallige waren kwamen inslaan. Kinderen die nu geboren worden zullen niet alleen geen privacy kennen maar ook geen Kerst. Misschien een paar uurtjes knus op de avond van 24 december maar daarna snel weer naar Ikea en Praxis. Met z'n allen.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden