Voorbij de twintig is al oud in de detailhandel

door Wilma van Meteren

Jongeren zelf zijn eigenlijk best tevreden met hun bijbaantjes en hun positie op de werkplek is verrassend goed. Ze voelen zich goed behandeld. Maar moeten we hen niet tegen zichzelf en calculerende werkgevers beschermen?

De belangrijkste reden voor het nemen van een bijbaantje is geld. Uit de online-enquête die de wetenschappers Wilthagen en Van Liempt hielden, blijkt dat meer dan 90 procent van de tieners op die manier het zakgeld aanvult om dat weer uit te geven aan kleren, uitgaan en mobieltjes. Ruim de helft zou twijfelen of zelfs geen baantje nemen, als ze het geld niet nodig zouden hebben. Dat geeft te denken.

„De druk om een baantje te nemen is groot”, signaleert Wilthagen. „Zeker als je 16, 17 jaar bent is het moeilijk je eraan te onttrekken. Scholieren die we spraken, betreurden het als ze geen baantje hadden. Ze waren allemaal op zoek. Ze zijn een belangrijke doelgroep voor de commercie geworden en hun uitgavenpatroon is anders dan dat van jongeren vroeger. Ook ouders zeggen ’je gaat maar werken’. ”

Opvallend is dat er geen gebrek lijkt aan dit soort baantjes, zelfs niet economisch mindere tijden. Daaruit is af te leiden dat werkgevers juist mikken op goedkope jonge arbeidskrachten. Zo kunnen ze besparen op loonkosten. In sommige sectoren komt dit als een boemerang naar hen terug. In de detailhandel ben je al gauw oud als je de twintig bent gepasseerd. En ook verdringen ze oudere werknemers zoals is gebeurd bij warenhuis V & D dat streeft naar een jeugdiger imago. Dat werkgevers zich daarbij niet altijd houden aan de strengere regels voor jongere werknemers, blijkt uit rapportages van de Arbeidsinspectie.

Jongeren zelf geven aan dat hun studie nauwelijks in het gedrang komt door het bijbaantje. Toch lijkt 's avonds werken achter een bar niet echt te combineren met een zware studie. Een overheid die ernaar streeft dat studenten excelleren om de kenniseconomie een impuls te geven, moet zich bij de huidige ontwikkeling toch achter de oren krabbelen. De onderzoekers wijzen bovendien op een andere ontwikkeling. Ze verwachten dat jongeren losser tegenover arbeid en arbeidsrelaties komen te staan. Juist de loyaliteit van werknemers is nu een belangrijke factor in de kracht van Nederlandse bedrijven.

Toch zijn er ook voordelen. De stap naar werk zal kleiner zijn en jongeren krijgen misschien meer besef van hun sterke en zwakke kanten. Wilthagen haalt zelf de slogan voor alcoholische dranken aan: „Geniet, maar werk met mate.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden