Voorbereidingen op het Paasbezoek dat niet komt

Vier jaar geleden ging bij Toneelgroep Amsterdam het stuk ’Echt iets om naar toe te leven’ van Arjan Ederveen in première.

De schrijver speelde samen met Joop Admiraal een vriendinnenpaar, waarvan de een, de kinderboekenschrijfster Ankie, stervende was aan kanker en de ander alvast een nieuwe relatie aan het opzetten was met Ankie’s uitgeefster. Een intreurig drama, waarin op z’n Ederveens lekker gedold werd met figuren uit de Amsterdamse grachtengordel.

Voor zijn nieuwe stuk ’Tocht’, dit keer bij het RO Theater, ging de schrijver uit van min of meer dezelfde constellatie, zij het dat de twee dames dit keer weduwen zijn: Ederveen als Margot, en Jack Wouterse als haar huisvriendin Bettie. We worden ontvangen in de huiskamer van Margot, waar een deel van de toeschouwers aan kneuterige zitjes met paaseitjes, paaskuikentjes en paashaas mag aanschuiven aan de keukentafel. Glamour is er dit keer niet bij: de dames dragen dezelfde soepjurken, gele vestjes, steunkousen en grijze pantoffeltjes. De gesprekken gaan over de gestorven mannen en kinderen, en verder over niets. Het meest dramatische moment is wanneer de haas Matthias, gebeten door de hond van Bettie, wordt binnengebracht en in een kooi sterft. Knap zoals de techniek ongemerkt de levende haas weet te vervangen door de opgezette haas. Verder moet de deur goed gesloten blijven vanwege de tocht, waar het stuk kennelijk zijn naam aan ontleent.

Muntte ’Echt iets om naar toe te leven’ uit in heel gemene nichten-humor, in ’Tocht’ is de toon gedempt, melancholisch. Het is Pasen en de dames verwachten bezoek. Dat komt niet, want dat is dood, behalve de door Margot verafschuwde Mevrouw Stug (Hanneke van Roon) die net als de andere twee een grote hond heeft, Gilgamesj. De drie lobbesen schuifelen tussen het publiek door, opmerkelijk tam, al slaan ze bij het applaus wel even heftig aan.

Alize Zandwijk voert de regie, en Ederveens vaste regisseur van zijn vele televisie-optredens Pieter Kramer deed de dramaturgie. De absurdistische fantasie van de schrijver doet de rest, zoals het bezoek dat de gestorven Jannika toch nog komt brengen, een leerlinge van het Jeugdtheaterhuis Zuid-Holland. De opkomende duisternis in de geest van Margot dooft het Paaslicht langzaam uit en op de gezichten onder de twee grijze permanentjes is van vrolijkheid geen sprake. Het is boeiend hoe deze twee voortreffelijke acteurs zonder dat te benoemen de eenzaamheid van hun personage kunnen laten afspatten. Net als bij Ankie en haar Jo in zijn vorige stuk gaapt de afgrond tussen Margot en Bettie, hoe druk ze ook in de weer zijn met de voorbereidingen van het Paasbezoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden