Review

Vooral voor fantasy-fans

In juni van dit jaar verscheen 'Looking for God in Harry Potter', een boek over de hermetische, gnostische en mystieke symbolen in de romans van J.K. Rowling, waarmee de auteur bewijzen wil dat Harry Potter een christelijke boodschap verspreidt. Dat klinkt vreemd, maar is het niet: binnenkort verschijnt ook een wetenschappelijke studie over de betekenis van de symbolen in de Harry Potter-boeken.

Dat er iets dergelijks met 'Jonathan Strange and Mr Norrell' van Susanna Clarke gebeuren zal, valt te verwachten. Clarke's 782 bladzijden tellende roman over twee Engelse tovenaars die aan het begin van de 19de eeuw niet alleen doden tot leven wekken, maar ook de loop van de oorlog tegen Napoleon beïnvloeden, lijkt barstensvol verwijzingen naar sagen, geschiedenis en literatuur te staan, en je kunt je voorstellen dat sommige mensen er een levenstaak van willen maken om al die verwijzingen te ontrafelen. Dat dit boek ook eenzelfde schare aanhangers zal krijgen als de Harry Potter-serie, is duidelijk: de filmrechten zijn verkocht, en het boek wordt aangeprezen als Harry Potter-voor-volwassenen.

Die vergelijking gaat niet helemaal op. Wat 'Harry Potter' voor kinderen zo aantrekkelijk maakt, is dat de hele wereld die Rowling beschrijft van meet af aan doortrokken is van magie. Maar in 'Jonathan Strange and Mr Norrell' opereren de beide tovenaars in een wereld die echt bestaan heeft. In het Engeland van 1812 is het plotseling mogelijk in de toekomst te kijken, alledaagse objecten in goud en zilver te laten veranderen en door bejaarde elven ontvoerd te worden. Dat is al moeilijke geloofwaardig te maken.

Omdat Clarke zo ontzettend goed haar best gedaan heeft zich in Wellingtons tijd in te leven, en ze ook nog eens heel erg hard geprobeerd heeft de stijl van vroeg 19de-eeuwse Britse auteurs na te doen, ben je bereid een heel eind met haar mee te gaan. Maar er komt een punt waarop alle tovenarij gaat vervelen en je geen zin meer hebt je in Clarke's fantasie in te leven, tenzij je een aperte fantasy-fan bent. Het boek is om een andere reden ongeloofwaardig: het is gespeend van iedere volwassen emotionele spanning, erotisch of anderszins. En aangezien zelfs 'In de ban van de ring' niet helemaal aan dat gebrek lijdt, moeten we ook die vergelijking -intussen ook al gemaakt- laten voor wat ze is. Kortom: Clarke verdient al de lof en al de aandacht die zij krijgt, maar haar gehypte boek ontstijgt het fantasy-genre niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden