Vooral toejuichen, zo'n massale zoektocht, of niet?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

De opsomming van plaatsnamen en initiatieven dwingt respect af: overal in het land willen dit Pinksterweekeinde vrijwilligers gaan zoeken naar de vermiste jongetjes uit Zeist. Er zijn zoektochten bij Geleen, in de bossen bij Neerbeek, bij het kasteel van Wijk bij Duurstede, langs de oevers van de Rijn. Er is zelfs een groep vrijwilligers die de route van de snelweg wil uitkammen die de vader van de kinderen waarschijnlijk heeft gereden, de avond en nacht voor hun vermissing.

Zoveel burgerzin bij elkaar, het is tegelijkertijd indrukwekkend én ongemakkelijk. De spanning van de zoektocht, de zeer aangrijpende inzet ervan, de onmacht die misschien ook vooral bezworen moet worden met zo'n massaal gebeuren - dat alles maakt dat de motieven om mee te helpen misschien wat ingewikkelder liggen dan 'hoe meer mensen zoeken, hoe groter de kans dat ze gevonden worden'.

Massapsycholoog Jaap van Ginneken noemt de overweldigende en actieve betrokkenheid van het publiek een voorbeeld van 'stemmingsbesmetting': "Er is identificatie: stel dat het mij overkomt. Mensen vinden het nuttig om te helpen, al is het deels symbolisch. En het levert ze een prettig gevoel op", zei Van Ginneken in het AD. Zolang de politie het zoeken door vrijwilligers maar zinvol acht, leek het hem verder geen probleem.

Het bijzondere is dat burgers het zoeken helemaal hebben overgenomen. "Het is eigenlijk de omgekeerde wereld. Wij bepalen welk gebied we doorzoeken en dan stuurt de politie iemand mee", vertelde gisteren de vrouw die rond Zeist al zeven zoektochten organiseerde. Boven het artikel waarin ze in Trouw werd geinterviewd, stond de droge constatering dat de politie met moeite de regie houdt.

Nu de politie steeds vaker burgers betrekt bij het oplossen van schijnbaar onoplosbare misdrijven, kan het logisch zijn om gewone mensen dan ook soms het voortouw te laten nemen. Daar zou je zelfs trots op kunnen zijn. Mogelijk blijkt straks dat duizenden vrijwilligers kunnen wat de politie met beperkte mankracht niet kan. Dan wordt deze trieste vermissingszaak nog een voorbeeld van bijzondere 'doedemocratie'.

Toch blijft dat ongemakkelijke aspect van de zoektocht zich ook opdringen. Het wordt dit weekeinde bijna een 'evenement', iets om aan 'mee te doen'. Jaap van Ginneken raakt een ander teer punt. Goede bedoelingen en 'gevoel' zijn zowel de kracht van zo'n uiting van massale betrokkenheid, als de achilleshiel ervan. Samen zoeken, wie zou er tegen zijn, iedereen bedoelt het toch goed? De zoektocht krijgt daardoor ook het karakter van een massaal betoon van medeleven. Sympathiek, maar ook een aanvechtbaar motief: moet niet juist vanwege het tragische karakter van deze vermissingszaak de ratio voorop staan in plaats van de emotie: wat is nuttig, wat is effectief?

Vandaar mijn vraag: Vooral toejuichen, zo'n massale zoektocht, of overheerst het ongemak?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden