Vooral Surinamers en Antillianen werken in een zorginstelling

Van onze redactie economie UTRECHT - Van elke tien medewerkers bij zorginstellingen in de vier grote steden is er een allochtoon. Amsterdam loopt voorop, Utrecht bungelt ver onderaan. In regio's als Zuid-Limburg en Zuidoost-Brabant blijft het aantal allochtone personeelsleden bedroevend laag.

Dat blijkt uit een onderzoek dat het Tijdelijk Ondersteuningspunt Allochtonen in de Zorgsector (TOPAZ) heeft gehouden onder 780 zorginstellingen. Het ondersteuningspunt werd twee jaar geleden opgericht door onder meer het ministerie van Welzijn. Het doel van deze samenwerking tussen werknemers, werkgevers, arbeidsvoorziening en overheid was binnen vier jaar 3800 allochtone medewerkers de zorgsector binnen te halen.

Nu, twee jaar later, is dat aantal ruimschoots gehaald, zegt projectmanager Bella van der Linden van TOPAZ. Een op de drie zorginstellingen is inmiddels actief bezig met het werven van allochtoon personeel. Er worden bijvoorbeeld voorlichtingsdagen gegeven op middelbare scholen, speciale wervingscampagnes opgezet en het zittende personeel wordt voorbereid op de komst van allochtone collega's.

De gezondheidssector biedt (part-time) werk aan zo'n 600 000 mensen, ongeveer 9 procent van de Nederlandse beroepsbevolking. Gemiddeld is 4 procent van alle werknemers in de zorg allochtoon. Het precieze percentage verschilt per regio. De vier grote steden scoren samen rond de 10 procent, met Amsterdam als topper en Utrecht met 2,6 procent als uitschieter naar beneden. In de rest van Nederland ligt het percentage rond de 2.

Het aantal allochtonen verschilt per sector. Van der Linden: “Er zijn verzorgingshuizen met meer dan 40 procent gekleurd personeel en er zijn nog steeds ziekenhuizen die bijna helemaal 'wit' zijn.” De thuiszorg biedt het minste werk aan allochtonen.

Vooral Surinamers en Antillianen hebben een baan in de zorg. Turken en Marokkanen zijn er nog nauwelijks te vinden. Volgens Van der Linden komt dat doordat werken in de zorg in Turkije en Marokko geen begeerde baantjes zijn. “Het is typisch vrouwenwerk in die landen en heeft een lage status.”

Drie op de tien zorginstellingen voert inmiddels een multicultureel personeelsbeleid of is bezig dat te ontwikkelen. Per deelsector komen de cijfers toch anders uit. Zo voert slechts een op de tien verzorgingshuizen een apart beleid. De thuiszorg en Riaggs proberen een inhaalslag te maken.

De zorgsector wordt door sectorfondsen als AWOZ en AWOB geholpen bij het binnenhalen van allochtonen. Een ziekenhuis dat in 1993 een allochtoon in dienst heeft genomen, kan voor 1994 een premie van 4 000 gulden aanvragen bij AWOZ. Uit het onderzoek blijkt dat deze stimuleringsgelden effect sorteren.

Instellingen die van de regeling gebruik maken hebben gemiddeld 5 procent allochtonen in dienst, terwijl dat percentage bij instellingen die hiervan geen gebruik maken 3,6 bedraagt.

Volgens Van der Linden is nauwelijks hard te maken dat het aantal allochtone werknemers in de zorg toeneemt omdat de instellingen ze tot voor kort nauwelijks registreerden. “Er zijn wel indicaties dat de trend positief is. Door bezuinigingen is het absolute aantal allochtonen afgenomen, maar procentueel niet. De instroom van nieuwe allochtone medewerkers bedroeg in 1993 en 1994 minstens 3000 personen.”

Volgens Van der Linden is het beleid tot nu toe vooral toegespitst op instroom van allochtonen. “De meeste huizen voeren een voorkeursbeleid bij vacatures, sommige verbinden aan die pogingen een voorkeursbeleid. Hoe je allochtonen vervolgens binnen de instelling moet houden of moet laten doorstromen is nog bijna nergens geregeld.”

Onderzoeken voorspellen tussen nu en vijf jaar een stijging van 5000 arbeidsplaatsen in de zorg. Ook het aantal allochtone schoolverlaters stijgt, evenals het aantal (oudere) allochtonen dat een beroep op de zorgsector zal gaan doen. “Alleen daarom al zouden werkgevers zich bezig moeten houden met de vraag hoe ze in een personeelsbestand een betere afspiegeling van de samenleving kunnen krijgen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden