Vooral de zakenmannen achter de Limburgse topclubs deden menigeen de wenkbrauwen fronsen.

Zal de eredivisie beseffen dat zaterdag 2 september een bijzondere dag voor het betaald voetbal is? Die dag is het vijftig jaar geleden dat de eredivisie van start ging. Voor het eerst in de geschiedenis van het voetbal in Nederland werd de top louter op basis van kwaliteit ingedeeld. Daar moest men in de uithoeken van het land wel even aan wennen, want GVAV uit Groningen moest bijvoorbeeld voor de uitwedstrijden vier keer afzakken naar Limburg (Fortuna ’54, MVV, VVV en Rapid JC) en zes keer naar Brabant (PSV, NAC, NOAD, BVV, Willem II en Eindhoven). Het toonde aan dat het topvoetbal in Nederland werd gedomineerd door het zuiden. De Randstad Holland kon er maar vier clubs tegenover plaatsen: Ajax, Feyenoord, Sparta en de Beroepsvoetbalclub Amsterdam. De overige drie deelnemers kwamen uit Utrecht (DOS en Elinkwijk) en Twente (SC Enschede).

Met de komst van de eredivisie werd het voetbal ineens een stuk professioneler, zo stelde menige criticus bezorgd vast. Vooral de zakenmannen achter de Limburgse topclubs VVV en Fortuna ’54 deden menigeen de wenkbrauwen fronsen. VVV had zo veel te besteden dat zelfs de grote Faas Wilkes bereid was uit Spanje terug te komen. Faas verdiende zijn centen met tal van demonstratiewedstrijdjes. De inkomsten uit die duels had VVV hard nodig om de sterspeler te kunnen betalen. De andere jongens van VVV vonden het best, want sensationeel was ten slotte ook het bericht dat in Venlo de premie voor een gewonnen wedstrijd naar maar liefst zestig gulden werd opgevoerd.

Enkele tientallen kilometers zuidelijker ging het er in Geleen bij Fortuna ’54 nog heftiger aan toe. Deze club was in handen van enkele gewiekste zakenjongens. Die lui stopten onder aanvoering van Egidius ’Gied’ Joosten flinke kapitalen in de club. Sterren als Frans de Munck, Cor van der Hart, Bart Carlier en Bram Appel zwichtten voor die centen. Ze moesten er wel wat voor over hebben. Fortuna ’54 had zonder twijfel het beste spelersmateriaal, maar om het zaakje financieel te kunnen runnen, gebeurde het niet zelden dat meteen na een competitiewedstrijd de spelers in auto’s werden gepropt om in Wenen, Brussel, Parijs Barcelona of Madrid vriendschappelijk te gaan spelen teneinde een tas met geld op te halen. Fortuna ’54 was eerder een reisvereniging dan een voetbalclub. In het eerste jaar van de eredivisie bleven die duizenden autokilometers uiteindelijk niet onbestraft voor de Fortunezen. De groen-witten waren met een uitgerust elftal in Nederland bijna niet te kloppen, maar bij de eindafrekening kwam de club vier punten te kort op de zeer zuinig spelende landskampioen Ajax. De uitgewoonde spelers van Fortuna ’54 konden na een weekje toeren door half Europa zo maar van een nietig clubje als NOAD verliezen.

De start van de eredivisie – het is een ijkpunt in de nationale voetbalgeschiedenis. Jammer was dat de Spakenburger Wout Heinen er niet bij was. Medio 1956 had Heinens Amersfoortse club HVC de versterkte promotie gemist. Voordat hij zijn moeder op haar sterfbed beloofde voortaan niet meer mee te doen aan het zondige beroepsvoetbal op de dag des Heeren, was Wout Heinen een ware doelpuntenmachine. Hij miste dus de eredivisie, maar troostte zich bij de start van de nieuwe competitie met de negen goals die hij voor HVC in de bekerwedstrijd tegen SC Dieren maakte.

Bijzonder was ook de terugkeer van Piet Kraak, de 35-jarige ex-Oranjedoelman. Kraak was met voetballen gestopt, hij runde een hotel in Zierikzee. In dat Zeeuwse stadje verdween hij als een dief in de nacht. Elinkwijk bezorgde hem een café en op de leeftijd van de veteranen deed Kraak het nog zo goed, dat hij drie jaar later zelfs nog eens terugkeerde in het Nederlands elftal.

De allerbelangrijkste gebeurtenis in het seizoen 1956-’57 speelde zich overigens af op 25 april 1957. Die dag werd Hendrik Johannes Cruijff tien jaar en lid van Ajax.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden