Vooral de rijke trekt profijt van de staat

AMSTERDAM - Nederlanders met de hoogste inkomens profiteren het meest van overheidsvoorzieningen als onderwijs, openbaar vervoer, kinderopvang en cultuur. Ook het bezit van een eigen woning levert hen onevenredig veel voordeel op.

Dat blijkt uit berekeningen van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). De rijken profiteren vooral fiks omdat de hoogte van de inkomens in Nederland in grote mate wordt bepaald door de overheid. Dat gebeurt rechtstreeks, via het belastingstelsel en de sociale zekerheid, maar ook indirect. Want de overheid is ook verantwoordelijk voor zaken als veiligheid, onderwijs, mobiliteit en cultuureducatie van haar burgers.

Middeninkomens profiteren minder van deze voorzieningen. Ook is hun aftrekpost voor hypotheekrente beperkter, terwijl ze vaak net weer te veel inkomen hebben om voor huursubsidie in aanmerking te komen.

De cijfers van het SCP tonen dat de lagere inkomensgroepen geleidelijk meer profiteren van de overheid. Zij kunnen gebruikmaken van bijzondere bijstand, kwijtschelding van lokale heffingen en huursubsidie.

Dat burgers een beroep kunnen doen op overheidsdiensten, heeft een nivellerende invloed op de inkomensverdeling. Maar per saldo is die invloed gering. Want tegenover deze diensten staan ook weer heffingen als btw, accijns, onroerende zaakbelasting.

Hugo Keuzenkamp, directeur van de Stichting Economisch Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam, is verontrust over de bevindingen van het SCP. ,,Op het paarse kabinet was veel kritiek maar uit deze resultaten blijkt dat dat niet altijd terecht was.''

Hij wijst erop dat de afstand tussen de midden- en lage inkomens kleiner is geworden, terwijl de hogere inkomensgroepen steeds meer afstand nemen van deze twee groepen. ,,Alle aandacht gaat nu uit naar inkomensverdeling. Maar het gaat erom dat de overstap van baan naar werk aantrekkelijker wordt gemaakt: de zelfredzaamheid van mensen met lagere inkomens moet groter, zodat de verleiding om te gaan werken terug komt. Als het verschil tussen de lage en de middeninkomens kleiner wordt, lukt dat nooit.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden