Vooral de podiumkunsten krijgen het extra zwaar

Vijf vragen en antwoorden over bezuinigingen op kunst

Vandaag is een spannende dag voor de kunstwereld. De ministerraad bespreekt de lang verwachte brief van staatssecretaris Zijlstra van cultuur waarin staat hoe hij gaat bezuinigen op kunst en cultuur.

1 Om hoeveel geld gaat het eigenlijk?
Er moet 200 miljoen euro worden bezuinigd op de 490 miljoen euro die er nu aan kunstsubsidies is. 75 miljoen euro heeft het kabinet al gevonden, onder andere door de afschaffing van de cultuurkaart voor jongeren. 125 miljoen euro zal ten koste gaan van musea, theater- en dansgroepen, orkesten, opleidingen, beeldende kunstenaars enzovoorts. Over deze 125 miljoen gaat de brief.

Eerder bezuinigde het kabinet al vijf procent over de hele linie. In totaal gaat het om een bezuiniging van 26 procent, die verreweg het hardst zal aankomen bij muziek, dans, opera en theater. Vele instellingen zullen de deuren moeten sluiten.

2 Wat heeft de Raad voor Cultuur de staatssecretaris geadviseerd?
De Raad vindt de bezuinigingen veel te zwaar en waarschuwt voor een kleiner kunstaanbod, hogere toegangsprijzen, duizenden werkloze kunstenaars en het verdwijnen van talent. Hij heeft geprobeerd de schade te beperken door de bezuiniging zoveel mogelijk uit te smeren over alle sectoren: overal zo'n twintig procent van af. Daarnaast wilde de raad niet alleen de topinstellingen sparen, zoals het Concertgebouworkest of Het Nationale Ballet, maar ook voldoende mogelijkheden voor beginnende kunstenaars en experimenten overhouden. Desondanks sprak de kunstwereld schande van de bezuinigingen die de Raad adviseerde.

3 Gaat Zijlstra zich aan het advies houden?
De verwachting is dat Zijlstra de musea gedeeltelijk gaat ontzien en dat de podiumkunsten het extra zwaar gaan krijgen. Zo wil Zijlstra nog maar één orkest per landsdeel: Het Noord Nederlands Orkest in het noorden, het Gelders Orkest of het Orkest van het Oosten in het oosten, waarschijnlijk het Brabants Orkest in het zuiden, het Rotterdams Philharmonisch Orkest in het westen en mogelijk een omroeporkest in het midden van het land.

Het Concertgebouworkest mag als toporkest ook blijven, evenals het Nederlands Philharmonisch Orkest als begeleider van dans en opera. Voor het Residentie Orkest en Holland Symfonia ziet het er slecht uit, evenals voor het Limburgs Orkest en een van de oostelijke orkesten. Opera Zuid maakt ook weinig kans op rijkssubsidie en de Nationale Reisopera wordt waarschijnlijk veel kleiner.

Ook zal Zijlstra minder geld reserveren voor experimenten en vernieuwing en meer voor topkwaliteit. Het Nederlands Dans Theater komt er waarschijnlijk beter vanaf dan in het advies van de Raad voor Cultuur.

4 Staan er morgen meteen honderden kunstenaars, musici en acteurs op straat?
Nee. De korting op de subsidie gaat op 1 januari 2013 in. Sommige instellingen die daarna geen rechtstreekse subsidie van het Rijk meer krijgen, kunnen het proberen bij het Fonds Podiumkunsten, dat korter lopende subsidies geeft. Maar ook daarop zal Zijlstra hard bezuinigen, dus de kansen nemen daar ook erg af.

5 Weten we morgen precies welke instellingen vanaf 2013 moeten verdwijnen?
Nee. Ten eerste kan een instelling altijd proberen op een andere manier aan geld te komen, al zal dat erg lastig zijn.

Daarnaast zal nog niet in alle gevallen in de brief staan wie mag blijven of moet vertrekken. Soms mogen provincies of gemeenten de keuze maken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden