Vooral chrysantenkwekers krijgen klappen van Rusland

Politiek gekleurde controle van Nederlandse bloemen kan bedrijven de kop kosten

Russen zijn dol op chrysanten. Anders dan Europeanen, die chrysanten vooral gebruiken in gemengde boeketten, kijken de Russen het liefst naar een vaas die geheel is gevuld met de volumineuze bloemen. Deze komen voor het overgrote deel uit Nederland. Dat Rusland nu een drempel opwerpt voor Nederlandse bloemen, raakt dan ook vooral de Nederlandse chrysantenkwekers.

Meer dan de helft van hun bloemen gaat naar Rusland. Als deze markt wegvalt, kan dat de nekslag zijn voor sommige chrysantenkwekers, zegt Robert Roodenburg van brancheorganisatie VGB. "Ook rozenkwekers voeren veel uit naar Rusland, maar rozen kan je ook elders verkopen. Met chrysanten is dat anders. Eigenlijk zijn het vooral de Russen en de Engelsen die er veel kopen. Het is voor de chrysantenkwekers niet zo makkelijk een andere markt te vinden voor hun bloemen."

Voor de chrysantenkwekers was het de afgelopen jaren al lastig in Rusland. De bloem was populair, maar werd door de devaluatie van de roebel fors duurder. "Sinds 2013 is de roebel met 30 procent in waarde gedaald. Dat maakt onze bloemen 30 procent duurder."

Niet alleen de chrysantenkwekers die naar Rusland exporteren, lijden onder de strengere controle van Nederlandse bloemen. De hele sector heeft er last van. Het is net als met de tomaten en peren, die vorig jaar werden getroffen door de Russische grillen. Als een afzetmarkt wegvalt, blijven de tomaten, peren en bloemen in Nederland. Dat leidt tot een overschot en dus een lagere prijs, tenzij de vraag ineens sterk stijgt.

"Kortom: koop Nederlandse chrysanten", zegt Roodenburg.

Dat er een sterk verband is tussen Russische importverboden en landen waarmee Rusland een conflict heeft, neemt Roodenburg voor kennisgeving aan. "Wat voor mij belangrijk is, zijn de directe gevolgen voor de sector. Wat daar omheen gebeurt, daar kan ik toch niks aan doen."

Landbouworganisatie LTO Nederland zegt wel hardop dat Rusland waarschijnlijk vanuit politieke motieven de handel met Nederland wil belemmeren. Dat heeft alles te maken met het MH17-tribunaal. Minister van buitenlandse zaken Bert Koenders had zich nog niet uitgesproken voor een onderzoek naar de ramp met vlucht MH17 of de tabakswittevlieg en trips doken op tussen de snijbloemen.

Het principe van Russische sancties na een politieke aanvaring is een wetmatigheid waarmee niet alleen Nederland moet leren leven. Ook Amerikaanse fastfoodketens als McDonalds, Poolse appeltelers, Oekraïense zuivelbedrijven en Georgische wijnboeren.

Ook al liep de export naar Rusland de afgelopen maanden al terug, Nederlandse bloemenkwekers voeren meer uit. Terwijl de export naar Rusland dit jaar met 25 procent daalde, steeg de totale uitvoer met 3 procent. "Dat geeft aan dat de export naar landen als Italië, Engeland en Frankrijk lekker draait", zegt Roodenburg.

Deze landen vangen voor de kwekers nu de door Rusland toegediende klappen op. Tussen 2008 en 2013 was het precies omgekeerd. Toen zorgde Rusland voor extra vraag terwijl de Europese economieën inzakten. "Zo'n evenwicht tussen landen waar het goed en slecht gaat, is prettig. Maar voor de chrysantenkwekers is dat niet de oplossing, want zij kunnen niet veel met Italië en Frankrijk."

Russische controles remmen export

Rusland laat sinds gisteren alleen nog Nederlandse bloemen toe na controle in laboratoria. De Russen zeggen regelmatig gevaarlijk ongedierte te vinden in de Nederlandse bloemen. Dat zal de toch al dalende exportcijfers naar Rusland geen goed doen.

Zo blijkt uit cijfers van brancheorganisatie VGB dat de handel met Rusland in de eerste zes maanden dit jaar sterk terugliep. In 2014 was Rusland de vierde afzetmarkt voor de Nederlandse kweker, nu staan de Russen op de achtste plaats.

Vorig jaar voerden Nederlandse kwekers en handelaren voor 10 miljard euro aan bloemen en planten uit. Daarvan ging 303 miljoen euro (3 procent) naar Rusland. Snijbloemen waren goed voor de helft van dat bedrag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden