'Vooral beginnelingen hebben het moeilijk'

Leraren moeten elkaar onderling meer feedback geven

"We willen niet de leraren op hun kop timmeren", zegt Annette Roeters, inspecteur-generaal van het onderwijs. Toch worden in het jaarlijkse onderwijsverslag van de inspectie harde noten gekraakt over de leraar. Nog niet de helft beheerst z'n vak in alle finesses en een aanzienlijk deel heeft niet eens de vaardigheden die de inspectie als basis van het vak ziet: goed uitleggen, zorgen voor ordelijk verlopende lessen en alle leerlingen laten meedoen. "Maar de aandacht daarvoor is een zaak voor het hele onderwijs, niet alleen voor de leraren zelf", zegt Roeters.

Vindt u dat veel of weinig: 12 tot 20 procent die de basisvaardigheden niet onder de knie heeft?
"Je wenst elke leerling een leraar toe die deze vaardigheden beheerst. Zo hoog moet je de lat leggen. Dat is goed voor de klas en ook voor het plezier dat de leraar zelf in z'n werk heeft. Een paar procent van de leraren beheerst géén van die drie vaardigheden. Van hun lessen weet je: daar wordt weinig of niets geleerd. Erg? Laat ik het zou zeggen: er moet iets groots veranderen."

Ook die ingewikkelder vaardigheden - inspelen op verschillen in de klas - zijn niet wijdverbreid. Hoe erg is dat?
"Laat ik het omdraaien. Er zijn ook leraren die het wel kunnen. Die weten elke les alle leerlingen te bereiken, ze leggen de stof zo uit dat iedereen het begrijpt, betrekken de trage leerlingen erbij én bieden de snelleren uitdaging.

"Bevoegde leraren doen het beter dan onbevoegde. En beginners hebben het moeilijk. Ze worden vaak niet goed genoeg begeleid en soms worden ze voor de zwaarste groepen gezet. Dat werkt averechts."

Die vaardigheden worden steeds belangrijker, stelt u.
"Ja. De verschillen in de klas worden groter. Op havo en vwo zitten nu leerlingen die vroeger misschien naar het vmbo zouden zijn gegaan. Daarnaast neemt de aandacht voor excellente leerlingen toe. En als gevolg van de invoering van het passend onderwijs komen er meer leerlingen in gewone klassen te zitten die eigenlijk iets extra's nodig hebben."

Is de invoering van dat passend onderwijs in deze omstandigheden dan niet een enorm risico?
"Dat maakt het des te belangrijker om veel aandacht aan dit onderwerp te besteden. Veel scholen hebben goede én minder goede leraren, dus het zou al geweldig helpen als leraren elkaar onderling feedback gaven. Scholen weten vaak heel goed bij wie het lekker loopt en bij wie niet. Maar het is een taboe om daarover te praten. Dat moet veranderen."

Horen die leerlingen die vroeger naar het vmbo gingen wel allemaal thuis op havo of vwo?
"Er worden niet ten onrechte diploma's uitgereikt, want de normen blijven hetzelfde. Het is heel belangrijk dat de waarde van het diploma niet aangetast wordt. Maar de cijfers bij de eindexamens dalen en het aantal zittenblijvers groeit. Dat roept de vraag op: doen we het goed? Zittenblijven is soms een goede keuze - leerlingen krijgen de kans een been bij te trekken - maar vaak ook niet. Zittenblijvers krijgen vaak precies hetzelfde als het jaar daarvoor. De leerlingen vinden de lessen daardoor saai en dat leidt nogal eens tot voortijdige uitval."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden