Voor wie niet poepen kan

Geen arts die het zal adviseren, maar het werkt geheid: 's ochtends meteen een glas lauw water op de nuchtere maag, en dan een kopje koffie met een sigaret. Wie dit advies opvolgt, doet er goed aan eerst de deur van het toilet open te zetten: de darmen die door het opstaan toch al het sein hebben gekregen van de nieuwe dag, komen door de stimulantia van koffie en sigaret onherroepelijk in beweging. ,,Maar het is alleen die ochtendsigaret die laxeert'', waarschuwt professor E. Mathus, maag-darmspecialist van het Amsterdamse AMC.

Een mens tobt wat af in het kleinste kamertje. Bijna niemand praat erover, maar iedereen wordt graag, liefst één keer per dag, van zijn darminhoud verlost. Eén op de drie volwassen Nederlanders lukt dat echter niet, meldde Nutricia vorige week bij de introductie van een nieuw vezeldrankje. Vooral obstipatie belemmert namelijk een prettige stoelgang.

Middeltjes om de zaak weer in beweging te krijgen, kennen we al genoeg. Ontbijtkoek, geraspte appel, olijfolie: mensen eten de gekste dingen om goed te kunnen poepen. Allemaal fabels, zegt Mathus, al wil de overtuiging dat iets werkt, best een handje helpen. Fysiologisch bewijs is er alleen voor de koffie en de sigaret. En voor het looizuur in de thee, maar dat verstopt juist.

Nee, wie wil dat op het gemak de zaken soepel verlopen, moet op de vier v's letten: vezelrijke voeding en voldoende vocht. Vooral de combinatie is belangrijk, zegt Mathus. ,,Met alleen veel drinken kom je er niet. Als een patiënt bij ons de darmen schoonspoelt, moet hij vijf tot vijftien liter water drinken. Dat brengt niemand dagelijks op. En als je alleen vezels eet maar niet drinkt, verstopt de boel. We hebben al eens hele klonten vezels uit iemands slokdarm moeten verwijderen.''

De combinatie dus: twee liter vocht per dag en veel vezels. Niet alleen volkorenbrood - daar wordt de ontlasting goed kneedbaar van - maar ook veel fruit - maakt de brij luchtig - en daarnaast peulvruchten, noten en rauwkost. Mathus: ,,Gekookte groente mag ook, mits niet al te gaar en liefst de gasvormende zoals prei en uien. Dat zet wat druk op de ketel.''

Wie zich aan de vier v's houdt en regelmatig beweegt, hoeft zich niet meer te vergrijpen aan dat schap bij de drogist. Al die laxeermiddeltjes maken de darmen maar lui en pakken de echte oorzaak van het probleem niet aan. Alleen speciale groepen, zoals ouderen die minder vocht en vezels binnen krijgen, en vrouwen die door hun zwangerschapschap verstopt raken, kunnen volgens Mathus wel wat extra hulp gebruiken. En dan kán zo'n nieuw vezeldrankje van Nutricia een uitkomst bieden: weliswaar een technologisch hoogstandje om de zes soorten vezels in vloeibare vorm in een potje te krijgen, maar toch een meer natuurlijke oplossing voor het probleem.

Al is er ook nog dat ene volksmiddeltje dat wél helpt: de pruimedant. Die grote, gedroogde blauwe pruim heeft niet alleen een vezelige structuur die de darmen prikkelt, maar bevat ook een natuurlijke laxerende stof, phenisatine. Mathus' oma zwoer erbij: ,,Ze weekte de pruimen, at 's avonds een paar vruchten en dronk 's ochtends het sap. Het was een probaat middel.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden