Voor wie 'cultuur' vergeet, is competitie best leuk

In goedbezette stadions voltrekt zich de komende weken de apotheose van de Nederlandse voetbalcompetitie. De titel is allang vergeven aan PSV, dat morgen officieel kan worden gehuldigd. Maar verder is er spanning genoeg. Onderbelicht bleef daardoor wellicht deze week dat het nationaal team onder 18 jaar niet naar het EK gaat.

AMSTERDAM - In 1997 luidde voor het voetbal in Nederland de noodklok, althans volgens het weekblad Voetbal International. Met een onheilspellende vraag werd de speciale uitgave aan de vooravond van de nieuwe competitie ingeleid: Overleeft de Nederlandse voetbalcultuur?

Tja, hoe moet bijna vier jaar later het antwoord daarop luiden? Heeft de 'cultuur' van vleugelspitsen, en als het even kan een inschuivende centrumverdediger, (want dat wordt met de zwaarwichtige term bedoeld) kunnen overleven?

Het antwoord zou bevestigend kunnen zijn, in die zin dat er nog steeds met flankaanvallers wordt gespeeld, op brede schaal zelfs. Tien van de achttien eredivisieclubs doen het: PSV, Feyenoord, Ajax, Vitesse, RKC, Heerenveen, Willem II, AZ en (ja, zo gaat dat in Nederland) Sparta en RBC, de twee zwakste elftallen.

Roda JC, FC Twente en soms NAC en FC Groningen kunnen vanwege tactische nuances twijfelgevallen worden genoemd. Resteren vier ploegen die het zonder vleugelspitsen doen: FC Utrecht, NEC, De Graafschap en Fortuna Sittard. En laten we vooral niet vergeten dat het Nederlands elftal onverdroten met een links- en rechtsbuiten door de wereld trekt.

Dat zijn Overmars en Zenden. Achter hen is slechts Sikora van Vitesse een licht, onvolgroeid alternatief. En al die andere vleugelspitsen in de Nederlandse competitie dan?

PSV heeft de hardloper Rommedahl, de onschadelijke Kolkka en, als het zo uitkomt, de Marokkaanse international Ramzi. Bij Feyenoord hebben Kalou en Leonardo hun beloften dit seizoen, hoe en waarom dan ook, niet kunnen inlossen. Ajax spant de kroon met het Braziliaanse tuimelaartje Wamberto op de linkerflank. En bij Sparta, om de situatie onderin ook even te belichten, laat de eigenwijze coach Van Hanegem Dennis de Nooijer als rechtsbuiten spelen.

Nationale talenten zijn er nauwelijks op de vleugel. Met veel goede wil kunnen na Sikora nog de ajacieden Van der Gun en Van der Meyde worden genoemd en, vooruit, Lurling van Heerenveen. Ze worden allen in de (nabije) toekomst mogelijk overtroefd door Robben, de 17-jarige linkerspits van FC Groningen die waarschijnlijk volgend seizoen al eigendom is van PSV.

Het Ajax dat zich in 1995 tot Europa's en 's werelds beste clubteam liet kronen, mag gelden als (laatste) uitzondering op de regel dat met vleugelspitsen geen grote prijzen worden behaald. Jaloersmakend zou de manier moeten zijn waarop Bayern München (sterk verdedigend, zónder irritante middelen) deze week de geprezen aanvalskracht van Real Madrid neutraliseerde, ware het niet dat wij Nederlanders zo niet wensen te voetballen.

Ga eens in gedachten op de stoel zitten van Co Adriaanse, de trainer van Ajax die zo dringend behoefte heeft aan verdedigende versterking. Probeer ze maar te vinden in Nederland, capabele verdedigers. Van Haaren, 28 jaar al, van Roda JC is een verdienstelijke back. Teixeira van RKC is niet slecht en Hesp van NEC evenmin, maar die komt als dertiger en ex-ajacied niet meer in aanmerking.

Willem II heeft twee defensieve talenten, Van Nieuwstadt en Mathijsen. De grootste belofte schijnt in Rotterdam rond te lopen, Mendes da Silva van Sparta. Hem wil Ajax dan ook hebben. Maar de vraagprijs is de Amsterdamse club voorlopig te gortig. ,,Het leek wel of we met Sparta over Diego Mendes da Silva spraken'', zei Ajax-directeur Leo Beenhakker snedig in Voetbal International.

Zo gaat dat in Nederland; een talent ben je na een paar acceptabele wedstrijden, om voor een defensief talent door te gaan volstaat nog minder. Mendes da Silva behoort, met onder anderen de ajacied Van der Vaart, tot een nu al bewierookte lichting. Maar deze week verloren ze in Kopenhagen met het nationaal team onder 18 jaar van hun Deense generatiegenoten (3-2).

De Nederlandse jeugdselectie ontbreekt daardoor op het Europees kampioenschap, eerdere zeges op Italië, Duitsland en Frankrijk ten spijt. Voetballen kunnen ze wel, benadrukt bondscoach Mark Wotte op basis van die resultaten. Maar hoogmoed en onderschatting braken zijn team (met drie aanvallers) tegen de Denen (met één diepe spits) op, oordeelde Wotte na de uitschakeling. Niets nieuws onder de zon dus.

Niet dat een hele generatie nu al als opgegeven dient te worden beschouwd. Maar een vingerwijzing is het wel weer, voor een land dat zich bij gebrek aan overvloedige financiële bronnen bekwaam acht in het opleiden van talent. Het voetbal in Nederland is onverminderd naïef en onvolwaardig zolang diverse facetten van het spel (verdedigen, hardheid, tactische variatie) onderbelicht blijven.

Maar dat alles deert de consument blijkbaar niet. In steeds meer nieuwe stadions stromen nog altijd steeds meer toeschouwers toe. Op drie na (Ajax, Willem II en vreemd genoeg RKC) trekken de eredivisieclubs (weer) meer kijkers dan vorig seizoen.

De strijd om de titel was uiteindelijk even voorspelbaar als in de aanbeden) door Manchester United beheerste) Engelse Premier League. Maar verder is er spanning genoeg. Onderin en, nog meer, achter kampioen PSV; zes ploegen strijden voor Europees voetbal, inclusief FC Utrecht en RKC, met alle regionale opwinding van dien.

Er is van alles op aan te merken (31 verliespunten voor Feyenoord, 35 voor Ajax). Maar voor wie geen last heeft van irreële internationale ambities en voor wie niet zo nodig een 'cultuur' hoeft uit te dragen, kan het een alleraardigste competitie zijn, de Nederlandse.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden