Reportage

Voor vluchtelingen in Gilze geldt: ieder voor zich

Haptom Almaz uit Soedan en haar zonen (l) en de Armeense Mari Elbakyan met haar dochter (r) in het opvangcentrum in Gilze. Beeld Ton Toemen

Europese leiders buigen zich komende week over het vluchtelingenbeleid. In Gilze hebben die zo hun eigen problemen.

Drie dagen zaten ze op een boot, om uiteindelijk in Italië voet op Europese grond te zetten. Een helse reis, benadrukken Eyob Almaz (13) en zijn moeder Haptom ten overvloede. Van oorsprong Eritreeërs, komend vanuit Soedan, levend in de bossen van het asielzoekerscentrum in het Brabantse Gilze. Haptom vond het te gevaarlijk om tijdens de vlucht op drie kinderen te moeten letten, vandaar dat Eyobs oudere broer en zus in Soedan bij een vriendin van moeder achterbleven. Af en toe is er telefonisch contact. Er wordt dan vooral gehuild.

Lastig oordelen

Haptom weet van de Aquarius, geweigerd in Italië en vervolgens doorgevaren naar Spanje. Ze vindt het 'niet goed'. De driejarige Kabi, in Nederland geboren, rust op haar arm. Het is lastig om iets over de Europese politiek te zeggen, maar zolang mensen ongelukkig zijn, blijven er vluchtelingen komen. "In Eritrea is het niet veilig. Mensen zoeken dan toch naar een andere plek." Zoals zij vijf jaar geleden deden, nog voor de massale toestroom die Europa zo verdeelde. Die onenigheid is er nog steeds, reden voor een informele asieltop morgen in Brussel, in aanloop naar de grote EU-top van volgende week. Je zou denken dat het de bewoners van het azc in Gilze zal benieuwen wat eruit komt, maar het tegendeel is waar.

De mensen hebben hier hun eigen sores. Of ze nu uit Afghanistan of Eritrea komen, vluchten voor een oorlog of voor het regime van de Turkse president Erdogan: ze hebben genoeg aan zichzelf. Een man uit Afghanistan zegt dat hij via CNN het nieuws beetje bij beetje probeert te volgen. Dat gaat lastig in het Engels. De asieltop? Niet het belangrijkste item in de bulletins. Nog veel meer dan een Europese oplossing, snakt hij naar vrede in zijn land. Dan kan hij tenminste terug naar vrienden en familie uit zijn dorp. "Iedereen in dit centrum heeft een reden om hier te zijn", zeggen twee Turkse mannen van middelbare leeftijd.

Aquarius

De vijfjarige Daiana Elbakyan is zojuist opgehaald van school. In een kinderwagentje rijdt het vrolijke meisje achter haar fietsende moeder aan. Ze is nog te jong om zich zorgen te maken over asielpolitiek, maar ook moeder Mari heeft nog nooit van de Aquarius gehoord.

De Armeense is acht jaar in Nederland, gevlucht omdat haar man weigerde om in het leger te gaan. Hun asielaanvraag is al een paar keer met 'nee' beantwoord. Gevolg: ze mag zonder status niets. "Het is moeilijk hier", zegt ze zacht. Nee, Mari Elbakyan heeft wel wat anders aan haar hoofd dan de EU-top.

Ook het door de situatie gebroken gezin Almaz weet nog niet of de toekomst hier in Nederland ligt. Ze kunnen de autoriteiten niet overtuigen van hun land van herkomst, legt Haptom uit. Maar terugkeren is simpelweg geen optie. "We hebben te veel moeten doorstaan om hier te komen. Ik hoop op een status, zodat ik me straks kan herenigen met mijn andere kinderen." Het besef dat een ruimhartig Europees beleid daaraan kan bijdragen, is er niet helemaal.

Lees ook:

Mark Rutte wil EU-top gebruiken om Europa te verenigen over migratie

Leiders van tien lidstaten praten zondag in Brussel informeel over het migratiebeleid, dat Europa nu al een paar weken gijzelt. Premier Mark Rutte heeft de ambitie om eenheid te smeden. Maar op tafel ligt een gordiaanse knoop.

EU-leiders komen bijeen voor extra topontmoeting over immigratiebeleid

In de wirwar van bilaterale overlegjes en regionale topontmoetingen over de vertrouwenscrisis in het Europese migratiebeleid komt er nog een topje bij. Vier dagen voor de geplande, grote EU-zomertop komt een tiental regeringsleiders zondag al bijeen voor een informele ontmoeting in Brussel. Premier Rutte is er ook bij.

Opnieuw 3 miljard aan EU-geld op komst voor vluchtelingen in Turkije

De Europese Commissie acht de tijd rijp voor het vrijmaken van nog eens 3 miljard euro voor de opvang van Syrische vluchtelingen in Turkije. Daarvan komt 1 miljard uit EU-fondsen en moet de overige 2 miljard komen van de lidstaten, waarvan een deel vermoedelijk zal tegenstribbelen gezien de slechte verhoudingen met Ankara.

Het migratieplan van de EU is weinig ruimhartig

Het is een weinig genereus gebaar van de Europese Unie om in twee jaar tijd 50.000 vluchtelingen te laten overkomen uit Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Maar de Europese Commissie kon kennelijk met weinig anders komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden