Megastad

Voor veel Kenianen is de Chinese aanwezigheid een tweede ronde van koloniale overheersing

Een man in Nairobi demonstreert tegen Chinese handelaren die de binnenlandse markt zouden verpesten. Beeld EPA

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad. Vandaag Ilona Eveleens uit Nairobi. 

Nairobi is een typische Afrikaanse stad, met iets van internationale allure door de vele buitenlanders die er hun vakantie beginnen of werken voor ngo’s en multinationals. De laatste jaren is er ook een onontkoombare Chinese dimensie bijgekomen. 

De nieuw geplaveide straten van Nairobi zijn grotendeels gemaakt door Chinezen. De nieuwe spoorlijn die oost en west in het land verbindt, wordt door Chinezen aangelegd. En overal zijn Chinese voormannen met enorme strooien hoeden te zien die leidinggeven aan legertjes Keniaanse arbeiders.

Ook bij het winkelen is er geen ontkomen aan. Van veel producten is er een Chinese variant: die is goedkoop en gaat meestal niet lang mee. Een Chinese zakenman vertelde me ooit dat Chinese producten passen bij de Afrikaanse portemonnee. Mijn argument dat ze gauw stuk gaan en dus duurkoop zijn, wuifde hij weg.

Chinese waren kunnen ook tot hilarische situaties leiden. Toen ik laatst in de stad was, zag ik een slanke Keniaanse verbolgen uit een pashokje komen. Ze hield een spijkerbroek omhoog. “Ik pas zelfs niet in een XL?!” Normaliter droeg ze een M. Haar zelfvertrouwen had een knauw gekregen, omdat de Chinese producenten niet de moeite nemen om de kledingmaten aan te passen. Bh’s in schreeuwerig roze, lila, groen en hemelsblauw worden hoofdschuddend teruggelegd.

China Wuyi Company bouwde een weg ten noorden van Nairobi. Beeld REUTERS

Ondanks de alomtegenwoordigheid van China, is er op menselijk niveau weinig contact. De duizenden Chinezen in Kenia zijn in het stadsbeeld zichtbaar als ze aan het werk zijn, maar ze mengen zich zelden of nooit met andere inwoners van Nairobi. Ze wonen in omheinde getto’s, verboden terrein voor andere nationaliteiten. Alleen in het weekeind komen ze uit hun kwartieren, om zich te verdringen voor rekken met luchtdicht verpakte producten uit hun eigen land.

Ik vermijd die rekken meestal, want de inhoudsbeschrijvingen zijn voor mij onleesbaar. Behalve op de groenteafdeling dan, daar staat een bak met hagelwitte knoflook. Garlic from China. Ernaast ligt de Keniaanse equivalent: veel kleiner, met een grijsachtig bruine buitenkant. Toch waag ik me niet aan het Chinese kruid. Kranten stonden vol met verhalen over hoe bleekmiddel gebruikt wordt tijdens het groeiproces voor een oogverblindend wit resultaat.

De tilapia uit het Victoriameer, 400 kilometer westwaarts, heeft concurrentie gekregen van diepgevroren soortgenoten uit China. De Chinese vis is goedkoper. Hoe dat kan weet de visboer niet.

Racistisch

Kenianen bestempelen de Chinese aanwezigheid nogal eens als een invasie, of als een tweede ronde van koloniale overheersing. Daar komt bij dat er nogal wat incidenten zijn geweest waarbij Chinezen zich racistisch uitlieten over hun Afrikaanse gastheren en -vrouwen. Kenianen klagen daar wel over, maar laten de confrontatie meestal achterwege.

Ik was erbij toen op een ministerie een Chinese vrouw haar Keniaanse assistente schreeuwend uitmaakte voor achterlijk. Ambtenaren rolden met hun ogen en schudden het hoofd, maar iedereen zweeg. Uiteindelijk trok ik mijn mond open. Later werd ik door een ambtenaar bedankt. Toen ik vroeg waarom hij zelf de confrontatie niet was aangegaan, zei hij: “Chinezen zijn de vrienden van de regering. Ik zou in de problemen kunnen komen.”

De Megastad

Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden