Voor Turkije komt de verdwijning van Khashoggi goed van pas

Forensisch experts van de Turkse politie onderzoeken de residentie van de Saudische consul in Istanbul.Beeld EPA

Met gruwelijke details uit de zaak-Khashoggi lijkt Turkije te willen stoken in de relatie tussen Saudi-Arabië en de VS.

Direct nadat hij het Saudische consulaat in Istanbul was binnengelopen, zat Jamal Khashoggi al in de val. Hij werd opgewacht door een team van ‘ondervragers’ dat eerder die dag vanuit Riyadh was ingevlogen. Enkele van hen behoren tot de entourage van de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman. Ze gingen vrijwel direct over tot het afhakken van zijn vingers. Een paar minuten later werd Khashoggi onthoofd en werden zijn ledematen afgezaagd, in het kantoor van consul Mohammed al-Otaibi.

Bovenstaande details zouden te beluisteren zijn op geluidsopnamen, in het bezit van de Turkse geheime dienst. Ook de consul zou daarop te horen zijn. “Jullie brengen me in de problemen”, protesteerde hij, en hij vroeg ze de executie elders te voltrekken. “Hou je bek, als je straks in Saoedi-Arabië wilt blijven leven”, luidde het antwoord, waarna men doorging met zagen. De forensisch expert van het team raadde zijn collega’s aan om daarbij naar muziek te luisteren. Dat zou helpen om kalm te blijven bij het bloederige karwei.

Als de details kloppen, dan voegen ze een flinke vleug horror toe aan de diplomatieke thriller die zich al twee weken lang ontvouwt rondom de verdwijning van de Saudische journalist Khashoggi, criticaster van de Saudische regering, die op 2 oktober het Saudische consulaat in Istanbul binnenliep en die sindsdien niet meer is gezien.

Patroon

Of ze kloppen of niet, betekenisvol is dat de details naar buiten kwamen via de Turkse regeringsgezinde krant Yeni Safak, op basis van informatie van Turkse veiligheidsdiensten. Dit lek past in een patroon van de afgelopen twee weken, waarbij anonieme Turkse functionarissen iedere dag nieuwe beetjes informatie loslaten over de moord die op Khashoggi zou zijn gepleegd.

Betekenisvol is bovendien dat de nieuwe, voor de Saudi’s belastende details naar buiten kwamen net nadat de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Pompeo zijn bezoek aan Saudi-Arabië had beëindigd. Pompeo zei juist nog altijd vertrouwen te hebben in het onderzoek dat de Saudi’s naar de verdwijning van Khashoggi zouden hebben ingesteld.

Die houding van Pompeo is niet verbazingwekkend. De Amerikaanse president Trump heeft zijn beleid in het Midden-Oosten om de Saudi’s heen gebouwd. Hij ziet ze als tegenwicht tegen Iran en sloot met hen een lucratieve miljardendeal over wapenleveranties. “We hebben ze nodig tegen het terrorisme”, zei hij gisteren. Trump klaagde er bovendien over dat iedereen Saudi-Arabië al heeft veroordeeld zonder bewijs en trok de vergelijking met de van seksueel misbruik beschuldigde opperrechter Brett Kavanaugh.

Lekcampagne

Maar zo eensgezind als in die misbruikzaak staat zijn partij deze keer niet achter hem. De Republikeinse senator Lindsay Graham eiste al het aftreden van kroonprins Mohammed bin Salman, die de afgelopen jaren de macht naar zich toe trok en op goede voet staat met Trumps schoonzoon Jared Kushner.

Ook internationaal komt Saudi-Arabië geïsoleerd te staan. Het regent afzeggingen voor een grote economische conferentie die binnenkort in het land zou plaatsvinden.

Als het doel van Ankara is om de relatie tussen de Verenigde Staten en Saudi-Arabië onder druk te zetten met een geregisseerde lekcampagne, dan lijkt dat aardig te lukken. Zo gezellig als het de afgelopen twee jaar tussen de VS en Saudi-Arabië was, zo ongezellig is het tussen Turkije en Saudi-Arabië. Zo steunden de Saudi’s, zeer tegen de zin van Ankara, Koerdische milities in Syrië, en steunde Turkije op haar beurt Qatar in het conflict met Saudi-Arabië.

Woensdag kreeg Turkije eindelijk toestemming om de ambtswoning van de Saudische consul in Istanbul te doorzoeken. Wat er precies werd gevonden, is nog niet duidelijk. Het zal wellicht weer geleidelijk uitlekken, als een Saudische verklaring voor de verdwijning van Khashoggi nog langer op zich laat wachten.

Lees ook:

Saudi-Arabië dreigt met oliewapen in zaak-Khashoggi

Saudi-Arabië heeft gedreigd zijn economische gewicht in de strijd te werpen als het wordt geconfronteerd met strafmaatregelen vanwege de verdwijning van de journalist Jamal Khashoggi. 

Erdogan weet als geen ander een slaatje te slaan uit de verdwijning van Khashoggi

Sylvain Ephimenco schreef een column over de zaak-Khashoggi. "En dan hebben we nog de Turkse president Erdogan, die als geen ander een slaatje weet te slaan uit dit horrorkabinet. De man die weliswaar geen persmuskieten in stukjes zaagt, maar wel vrachten journalisten ontslaat of achter de tralies zet. "

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden