'Voor niets een ingewerkte werknemer'

VLISSINGEN, MIDDELBURG - Een jongere die in het kader van de Jeugdwerkgarantiewet (JWG) in het bedrijfsleven een werkplek krijgt, is veel beter af dan een jongere die bij de overheid op een werkplek wordt geplaatst.

ESTHER BIJLO

Sandra (22) weet dat heel zeker. Eerst had ze een plaats bij de gemeente Vlissingen, nu werkt ze bij een uitzendbureau wat nog niet zo lang bestaat. “Ik heb hier heel wat meer geleerd dan bij de overheid. Hier ben je echt nodig.”

Volgens de Jeugdwerkgarantiewet (JWG) zijn gemeenten verplicht werkloze jongeren die onder de 21 jaar zijn en schoolverlaters jonger dan 23 jaar, na een half jaar werkloosheid een baan aan te bieden in de collectieve sector. Daar zijn echter niet altijd passende plaatsen. Met als gevolg dat de schoolverlaters toch werkloos thuis zitten.

Daarom wil het ministerie van sociale zaken de marktsector op grote schaal openstellen voor JWG'ers. Onder strikte voorwaarden mogen JWG'ers sinds anderhalf jaar al wel bij bedrijven werken. Maar dat zet veel te weinig zoden aan de dijk, vindt het ministerie.

In Vlissingen en Middelburg zijn, direct nadat het Regionaal bureau arbeidsvoorziening (RBA) toestemming verleende, jongeren bij bedrijven geplaatst. Bij een stucadoor, een hovenier, de 'reptielenzoo Iguana', supermarkten, winkelbedrijven, een ingenieursbureau en een drukkerij. “Voor dit soort werk heb je de marktsector nodig”, constateert E. den Heijer, die voor de gemeente Vlissingen jongeren naar JWG-banen bemiddelt. “Bij de overheid is het voornamelijk administratief werk.”

Net als bij de overheid mag de JWG-jongere bij bedrijven in de marktsector geen gewone openstaande arbeidsplaats bezetten. Een JWG'er kost de werkgever tijdens de plaatsingsperiode van zes maanden immers niets; de overheid betaalt aan de jongere voor 32 uur per week het minimumjeugdloon. “Als een jongere hier komt die bij een garage wil werken, dan zeg ik: ga eerst alle garages in de stad langs en vraag of ze vacatures hebben. Wanneer een bedrijf je wel graag zou willen hebben, maar geen vacature heeft, dan ga ik met het bedrijf praten over de mogelijkheden van een JWG-plaatsing.”

In de haak Heeft een bedrijf werk te bieden dan probeert Den Heijer er achter te komen of de werkgever in de haak is. Het bedrijf moet werk kunnen bieden waar jongeren iets van kunnen leren. De hele dag koffie inschenken is geen 'relevante arbeidsmarktervaring'. Daarnaast moet de werkgever zwart op wit verklaren dat hij de 'intentie' heeft om de jongere na een half jaar een leer-werkplaats aan te bieden - in het leerlingwezen - of een arbeidsovereenkomst. Anders dan bij de overheid mag een JWG'er bij een bedrijf maximaal zes maanden werken.

Heeft Den Heijer vertrouwen in de werkgever, dan is de zaak nog niet geregeld. Ook de vakbond en het arbeidsbureau moeten akkoord gaan. Dat geeft nogal eens problemen. “Laatst had ik hier een jongen die wilde restaurantkok worden. Ik had een restaurant gevonden. Dat wilde ook investeren in een opleiding in het leerlingwezen. De jongen kon meteen terecht. Na een maand of wat kwam het negatieve advies van de horecabond. Dan gaat het dus niet door. Dat heb ik het afgelopen jaar een keer of tien gehad. Je doet een hele berg werk voor niets.”

De vakbonden gaan na of het bedrijf onlangs werknemers ontslagen heeft en of het sociaal beleid van de werkgever wel deugt. Op zichzelf is dat goed, vindt Den Heijer. Maar een aantal bonden, zoals in de horeca, ligt per definitie dwars en dat frustreert het zoeken naar plaatsen.

Want zo eenvoudig is het niet om die plekken te vinden, is de ervaring van Den Heijer. De Jeugwerkgarantiewet is nog een onbekend fenomeen voor veel werkgevers. En als ze de regeling wel kennen, staan ze soms niet direct in de rij om er gebruik van te maken. De JWG heeft een slecht imago omdat het de laatste voorziening voor jongeren is. “Natuurlijk zitten er mensen tussen waar niets mee te beginnen is, die bijvoorbeeld altijd te laat komen”, erkent Den Heijer. “Maar dat is een kleine groep. Als het niet loopt in een bedrijf haal ik iemand weg. Een jongen was gaan vechten op het bedrijf en vertelde verhalen over de vrouw van de baas. Ik had nog een poging gedaan de zaak te lijmen, maar bij dat gesprek liep hij gewoon weg. Dan zit je behoorlijk voor joker.”

Absoluut voordelig Toch stond deze werkgever even later weer op de stoep voor een nieuwe JWG'er. “Het is ook absoluut voordelig voor werkgevers. Aan loonkosten zijn ze niets kwijt. Natuurlijk wel aan begeleiding, dat kost tijd. Maar ze kunnen het prima als instroom gebruiken. Na die zes maanden hebben ze een ingewerkte werknemer.”

Het winkelbedrijf Blokker heeft inmiddels een aantal JWG'ers laten doorstromen naar gewone arbeidsplaatsen. Bij Giraffe - onderdeel van Blokker - in het overdekte winkelcentrum stapelt verkoopster Corine grote dozen met plastic garages op. Aan de andere verkoopsters legt de voormalige JWG'ster uit wat de bedoeling is. “Ik heb nu echt geen tijd om te praten”, zegt ze. “Het is nu veel te druk.” Den Heijer lacht triomfantelijk. “Kijk nou eens, ik wou dat ze allemaal zo assertief waren. Ze werkt nu al andere meisjes in. Dat is toch hartstikke goed.”

Sandra van het uitzendbureau verwacht dat ze ook kan doorstromen naar een gewone baan. “Je weet het natuurlijk nooit maar ik weet dat hier twee mensen nodig zijn. Je moet je eigen plek creëren. Iedere JWG'er moet proberen zichzelf onmisbaar te maken.”

Ondanks het uitzicht op een baan die ze graag wil, loopt Sandra er niet mee te koop dat ze in de JWG zit. “Ik wil niet dat stempel opgedrukt krijgen.”

Niet bekend

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden