Voor moslimgebed is ruimte in stiltecentra

Moslimstudenten van de Hogeschool van Amsterdam moeten in een aparte ruimte kunnen bidden, vindt Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch (PvdA). In de kelder van gebouw Leeuwenburg, een van de vijftien dependances van de hogeschool, verzamelt zich nu dagelijks een groepje moslims voor het gebed. De school wil ze geen eigen ruimte geven, hoezeer ze daar ook om vragen.

Niet alle instellingen voor hoger onderwijs stellen zich zo streng op. Zo hebben de Amsterdamse Vrije Universiteit (VU) en de Nijmeegse Radboud Universiteit wél een gebedsruimte voor moslims, in beide gevallen al meer dan tien jaar. Omdat het hier om instellingen gaat met religieuze wortels - de VU is van oorsprong gereformeerd, de Radboud Universiteit katholiek - hoeft dat geen verbazing te wekken: deze instellingen begrijpen dat studenten religieuze behoeften hebben en schatten die ook op waarde.

Opvallender is dat ook de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR), die geen religieuze wortels heeft, een aparte islamitische gebedsruimte heeft. Die is er al vijftien jaar, zegt voorlichter Jacco Neleman. "We hebben die gecreëerd nadat studenten erom vroegen." De ruimte ligt naar het oosten en heeft zowel een mannen- als een vrouwengedeelte. "Er wordt veel gebruik van gemaakt."

Druist dit niet in tegen de seculiere identiteit van de school? Neleman: "Seculier zijn hoeft niet in te houden dat je niets faciliteert. Wel houdt het in dat je geen religie voortrekt. Als er een verzoek zou komen vanuit een andere hoek, zouden we daar ook op ingaan. Maar voor zover mij bekend is dat tot nu toe niet gebeurd."

Andere instellingen stellen zich nog wat neutraler op. Ze bieden ruimtes voor religieuze activiteiten, zonder dat die specifiek voor moslims zijn. Zo heeft de Christelijke Hogeschool Windesheim in Zwolle een 'multireligieuze gebedsruimte'. Daar ontstond vorig jaar februari enige ophef over, toen er een rituele wasruimte voor islamitische studenten bij werd geplaatst.

Dependances van openbare hogescholen als Inholland en Fontys hebben 'stiltecentra'. "Deze ruimtes kunnen door iedereen worden gebruikt", aldus woordvoerder Niels Pols van Inholland. "Studenten kunnen gewoon een sleutel ophalen aan de balie. Wij registeren dat niet."

Hoewel stiltecentra voor iedereen toegankelijk zijn, blijken in de praktijk vooral moslims er gebruik van te maken. Dat geldt ook voor de stilteruimte van de Hogeschool van Rotterdam. Woordvoerder Moajok: "In het verleden gingen christelijke studenten er ook heen, maar nu komen er vooral islamitische studenten."

'Van lieverlee tuigden ze die ruimte op tot een moskee'
Interview | Wilfred van de Poll

"Wij zien het probleem niet", zegt Annelou van Egmond, woordvoerder van Hogeschool van Amsterdam. Ze staat afwijzend tegenover de oproep van Ahmed Marcouch. "En wij willen er ook geen probleem van maken."

Het probleem is dat islamitische studenten nu in de gang hun gebeden doen. Ze willen een eigen ruimte.
"Wij zijn een openbare school. Een school, geen kerk. Overal in het gebouw zijn plekken waar je rustig kunt zitten en kunt nadenken over de zin van het leven, als je daar behoefte aan hebt. Daar hebben wij geen probleem mee. Maar wij faciliteren er geen ruimtes voor. Wij hebben ook nooit de indruk gewekt dat die mogelijkheid er is. Nooit."

Maar vorig jaar kwamen islamitische studenten toch wel in een eigen ruimte samen?
"Het is een misverstand dat wij ooit een officiële gebedsruimte hebben gehad. Wat er gebeurde, was dit. Er was een lege opbergruimte die nooit gesloten werd. Daar zijn moslimstudenten op een gegeven moment op eigen houtje in gaan zitten. Wij wisten er niet van. Ze rolden er hun kleedjes uit en tuigden de ruimte van lieverlee op tot een moskee. Toen wij dat ontdekten, hebben we er onmiddellijk een einde aan gemaakt."

Andere openbare hogescholen hebben stiltecentra gecreëerd, waar mensen vanuit alle religies terecht kunnen. Is dat niet een goed idee? Zo blijf je neutraal, maar kom je gelovige studenten wel tegemoet.
"Iedere school moet zijn eigen afweging maken. Daar hebben wij geen oordeel over. Wij vinden het in ieder geval heel belangrijk om het niet te doen. De ervaring leert trouwens ook dat zo'n multireligieuze ruimte niet werkt, omdat die verschillende groepen elkaar slecht verdragen. En dan moet je als schoolleiding als scheidsrechter gaan optreden. Daar hebben wij geen zin in."

Hoe weet u dat de ervaring dat leert? U hebt die ervaring immers niet.
"Literatuurstudie over scholen in zowel binnen- als buitenland wijst dat uit. Maar goed, dit is een pragmatische overweging. Belangrijker is het principiële punt: als openbare school faciliteren wij gewoon geen ruimtes waar je je aan religieuze activiteiten kunt overgeven."

Hoe moet het nu met de moslimstudenten in de gang?
"Het is geen ideale situatie, maar wij willen die niet op de spits drijven. Laten we de kwestie ook niet groter maken dan ze is: het gaat maar om een groep van tien tot twintig mensen. Tot nu toe veroorzaken die weinig overlast, daar op de gang, dus ze kunnen er wat mij betreft gewoon mee doorgaan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden