Voor morrend Portugees volk telt maar één ding: de titel

Na zeventien oefenpotjes begint voor de Portugese nationale ploeg vanavond dan eindelijk het EK voetbal. De Grieken zijn in Porto de eerste tegenstander, in een toernooi dat op 4 juli moet eindigen met het thuisland als winnend finalist in Lissabon. Met minder nemen de fans geen genoegen.

PORTO - Kosten noch moeite zijn bespaard voor het EK, dat moet aantonen dat Portugal een modern Europees land is. Modern, maar arm. Vandaar dat de bouw van al die peperdure voetbalstadions op veel verzet stuitte. Want was een nieuw ziekenhuis een niet logischere investering geweest?

De aftrap van Euro 2004 vindt plaats in Estadio Dragao. De thuisbasis van Champions League-winnaar Porto kostte 100 miljoen euro en werd op tijd opgeleverd. Het prachtige stadion wél, de omgeving niet. Dragao is een paradijs middenin een bouwput, die de Portugese bevolking nog jarenlang zal hinderen. Niet alleen financieel.

Het morrende volk kan slechts op een manier tevreden worden gesteld. De verwachtingen zijn hooggespannen, eenderde van de bevolking rekent op de Europese titel. Dat lijkt niet reëel. Maar misschien geeft het thuisvoordeel de Portugese voetballers vleugeltjes.

Ruim anderhalf jaar geleden trad Luis Felipe Scolari in dienst van de Portugese voetbalbond. De Braziliaan leidde zijn vaderland een paar maanden eerder naar de modiale titel op het wereldkampioenschap in Japan en Zuid-Korea.

In dat toernooi werd Portugal in de eerste ronde uitgeschakeld, na nederlagen tegen de Verenigde Staten (2-3) en Zuid-Korea (0-1). Alleen in het middelste groepsduel, tegen de Polen (4-0) hadden ze iets van hun kwaliteiten laten zien.

Onder Scolari speelde Portugal zeventien oefeninterlands. De laatste was vorige week zaterdag tegen Litouwen. De 4-1 zege betekende de negende zege, vijf keer werd gelijkgespeeld, drie keer verloren. De overwinningen werden gehaald op landen als Kazachstan, Albanië en Koeweit. Er bestaan geen kleintjes meer in het mondiale voetbal, wordt er vaak gezegd. Maar voornoemde tegenstanders zijn toch echt niet als geduchte tegenstanders te bestempelen.

Van de zeven oefenwedstrijden tegen anderedeelnemers aan het EK werd er geen een gewonnen. Portugal ging tweemaal onderuit tegen Italië en een keer tegen Spanje. Tegen Nederland, Griekenland, Zweden en Engeland werd het remise.

Dat zijn geen hoopgevende cijfers voor de organiserende natie. Na de pijnlijke 3-0 nederlaag tegen buurland Spanje, in september vorig jaar, kwam Scolari onder vuur te liggen. Na de nederlaag tegen de Italianen (in maart, 1-2) en het gelijkspel tegen Zweden (in april, 2-2) werden de spelers uitgefloten. Tekenend waren ook de aflopende toeschouwersaantallen. Portugal - Engeland (in februari, 1-1) trok nog 27000 fans. Op de volgende interlands kwamen nog maar 18000 en 14000 supporters af.

,,Het is moeilijk steeds maar weer het nut van die oefenduels aan je spelers uit te leggen. De spanning rond die wedstrijden is gewoon niet echt'', aldus Scolari. ,,Spelers zijn met hun hoofd toch bij de volgende competitiewedstrijd van hun club. Dat is voor een bondscoach moeilijk te accepteren, maar zo gaat het nu eenmaal.''

Het ging de fans niet alleen om het gebrek aan inzet én spanning. Er was ook kritiek op het spel. De Portugezen werden altijd de Brazilianen van Europa genoemd. Nu hadden die Portugezen een Braziliaan als bondscoach, maar was het voetbal onsamenhangend, saai en zakelijk.

,,Het Portugese voetbal zag er altijd mooi uit. Maar met schoonheid alleen win je geen titels. Het gaat om de doelpunten en op dat gebied schoten ze hier altijd tekort'', luidde de analyse van de Braziliaanse coach. ,,Voetbal is alleen leuk, aardig en mooi als je wint. Daarvan zijn we ons in Brazilië nu al een tijdje bewust. Dat moet hier ook groeien. Portugal moet gaan winnen. Desnoods lelijk.'' Porto toonde in de Champions League aan dat de les is opgepikt en schoonheid niet meer bovenaan het Portugese verlanglijstje staat.

De Portugese selectie is een mix van routiniers en talent. Aanvoerder Fernando Couto (34) debuteerde in 1990 in de nationale ploeg. Met 106 interlands is hij recordhouder in Portugal. Luis Figo (31) heeft er 103 achter zijn naam staan, Rui Costa (32) 89. Rui Jorge en spits Pauleta zijn de andere dertigers in de ploeg. Christiano Ronaldo (19 jaar, Manchester United) en Helder (21, Tottenham Hotspur) zorgen ervoor dat de gemiddelde leeftijd niet te hoog uitvalt.

De Portugese selectie is dan wel een mooie mix, het elftal dat vanavond tegen Griekenland aftrapt is wel oud. Scolari gokt op de oudjes die een laatste kunstje willen flikken. Helemaal in het begin van hun carrière wonnen Couto (1989), Figo en Rui Costa (beiden in 1991) wereldtitels. Maar dat was bij de jeugd. Dat beloofde heel veel moois. Het kwam er echter nooit van.

De 55-jarige Scolari is een succestrainer. Voordat hij zijn land twee jaar geleden naar de wereldtitel leidde, won hij met Gremio en Palmeiras de Zuid-Amerikaanse equivalent van de Champions League. Al zijn ploegen zijn beducht om bikkelhard, provocerend vechtvoetbal.

Alles moet wijken voor het succes. Ook in Portugal. De werkwijze van de 'sergeant' slaat aan. Eind april (vlak voor de wedstrijd tegen de Zweden) verliet Christiano Ronaldo het trainingskamp met een pijntje aan zijn kuit. Vorige week verscheen de Mancunian met een gekneusde neus en een gehechte wenkbrauw op het veld. ,,In de oorlog kun je ook niet zomaar even een dagje vrij nemen, omdat je toevallig niet zoveel zin hebt'', zo stelde Scolari tevreden vast.

De Zuid-Amerikaan wil stoere strijders op het veld. Jongens die voor elkaar door het vuur gaan. Om die teamspirit te krijgen, speelden de internationals in het trainingskamp vaak een spelletje bingo. Met mooie prijzen... ,,We hebben een heleboel plezier gehad. Het was uitmuntend voor de sfeer'', aldus de coach met de opmerkelijke werkwijze. In Brazilië werkte het.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden