Voor mij kraaien de hanen vergeefs

Sinds 1977 verschenen vier literaire boeken over het Judasevangelie. De strekking is meestal dat het Vaticaan obstructie pleegt bij het publiceren van het evangelie, dat een (gnostische) bom zou zijn onder de dominante christelijke traditie.

In zijn thriller 'Het evangelie van Judas' (1977) openbaart Peter van Greenaway hoe een semiticus in een grot in Israël een document vindt. Hij ontcijfert onder meer dat niet Judas, maar Petrus Jezus verraadde. In hetzelfde jaar laat Henryk Panas in zijn roman 'The Gospel according to Judas' de bejaarde discipel terugkijken op het leven van Jezus die hem in het geheim tot zijn opvolger heeft verkozen. Michael Dickinson maakt het hele, door het Vaticaan achtergehouden manuscript bekend in zijn roman 'The Lost Gospel of Judas Iskariot' (1994). Een theoloog en Dode-Zeerollenexpert krijgt in Simon Mawers recente literaire thriller 'Het evangelie van Judas' (2000) een gouden tip: in de Israëlische woestijn is hét evangelie gevonden. Ook hier is het Vaticaan de boosdoener, want dat wil Judas' woorden verdonkeremanen: ,,(Jezus) is gestorven en niet verrezen en ikzelf heb het lichaam in zijn verval gezien.''

Vertalen van het 'gevonden manuscript' is ook het concept van het enige Nederlandse 'Evangelie van Judas'. Opvallend: er is geen sprake van dwarsbomend Rome. Dat laatste kan samenhangen met werkelijkheidszin van de auteur, maar ook met diens geloofsovertuiging, goed rooms-katholiek.

Dordtenaar Frans Oldenburg Ermke (1909-1974) publiceerde dit evangelie in 1940 onder het pseudoniem F.A. Brunklaus. Hij had, meldt hij in een summiere verantwoording, een jaar tevoren 'het handschrift van het Evangelie van Judas' in een 'oude kloosterbibliotheek' ontdekt.

Het boekje is geschreven door 'Barnabas, Apostel des Heeren' die zijn kennis ontleent aan 'Judas, zoon van Simon en geboortig uit Carioth'. Die had op zijn beurt z'n 'getuigenis' voltooid ,,op den ochtend van zijn dood''. Judas' laatste evangeliewoorden: ,,Nu wensch ik langer niet te leven. De gedachte, dat Jesus me zou naloopen en me smeeken: 'Judas, Judas, om mijnentwil verhang je niet!' heeft slechts één oogenblik in mij geleefd. Ik ben geen Petrus. Voor mij kraaien de hanen vergeefs'.''

Het sentimentele verhaal leest als een evangeliënharmonie; Judas is, als in een kinderbijbel, aanwezig bij alle aansprekende verhalen die de verschillende (canonieke) evangelisten vertellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden