Voor meeste Amerikanen komt privacy op tweede plaats

Een beveiligingscamera in New York.Beeld afp

De website van de actie 'Restore the Fourth' telde gisteren een kleine honderd steden waar vandaag gedemonstreerd wordt tegen het aftappen van internetverkeer door de geheime dienst NSA.

Het is 4 juli, de nationale feestdag. In Boston, zo is het plan, zullen de demonstranten 'respectvol luisteren' naar de jaarlijkse voorlezing van de Onafhankelijkheidsverklaring, vanaf het balkon van het Old State House. Daarna gaan ze naar de Common, het park midden in de stad waar de eerste kolonisten hun koeien weidden en hun misdadigers ophingen, om op te komen voor het vierde amendement op de grondwet. Dat is het artikel dat burgers het recht geeft 'verschoond te blijven in hun persoon, huis, papieren en goederen tegen onredelijke doorzoekingen en inbeslagnames'.

Dat de Amerikaanse geheime diensten dat artikel schenden door de enorme gegevensverzamelingen die ze aanleggen, daarvan zijn veel Amerikanen overtuigd. Maar lang niet allemaal. En momenteel wordt eventuele zorg over wat de overheid allemaal over Amerikanen mag weten, compleet verdrongen door de asielverzoeken en vermeende omzwervingen van klokkeluider Edward Snowden. Dat doet de zaak waarvoor hij alles opgaf geen goed, klaagt grondrechtendeskundige Bruce Fein, door Snowdens vader als advocaat ingehuurd.

Steun libertairen voor ACLU
Ook de politiek is alweer met andere dingen bezig. Dat de hoogste baas van de inlichtingendiensten, James Clapper, deze week excuus aanbood voor onder ede onwaarheid spreken tegen het Congres, werd voor kennisgeving aangenomen. Clapper had in maart in een hoorzitting ontkend dat de NSA gegevens verzamelde over 'miljoenen Amerikanen', zoals senator Ron Wyden hem vroeg.

Wyden, een Democraat, stelde zijn vraag omdat hij het niet eens is met de zeer ruime manier waarop de privacy-waarborgen in de anti-terreurwetgeving van de VS worden uitgelegd. Maar er zijn genoeg Democraten die voorrang geven aan het voorkomen van terreuraanslagen. Omgekeerd zijn er onder de Republikeinen, doorgaans voorstanders van een harde aanpak, libertairen die niets van de grootschalige gegevensverzameling moeten hebben. Samen hebben ze, 26 mensen sterk, steun betuigd aan een rechtszaak die burgerrechtenorganisatie ACLU aanspande. Die wil de uitspraken inzien van een speciale rechtbank voor de inlichtingendiensten. Op basis daarvan mocht de NSA al die gegevens verzamelen, maar zelfs die juridische rechtvaardigingen zijn geheim.

Opiniepeilingen suggereren dat ruim de helft van de Amerikanen helemaal niet wil weten wat daarin staat. Die cijfers zijn de laatste tien jaar niet veranderd. Het waren de jaren dat de VS leefden met de constante angst dat er nog eens zo'n grote aanslag als die van 11 september 2001 zou komen. Die angst is er nog, en is doorgaans groter dan die voor de overheid. Daar zullen de demonstranten in Boston en honderd andere steden, en de duizenden impulskopers van George Orwells '1984', niet veel aan veranderen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden