Voor lijf én geest

De prestaties van de Nederlandse judoka’s op de Olympische Spelen hebben judo in ons land een nieuwe impuls gegeven. De sport is hier vooral populair door haar opvoedkundige waarde.

Albertine Bloemendal

Nederlandse judoka’s sleepten op de Olympische Spelen vijf medailles binnen: vier brons en één zilver. Volgens Marktplaats.nl zijn Nederlanders sinds de overwinningen massaal op zoek naar judopakken en beginnersboeken. De website zag direct na elke overwinning van het Nederlandse judoteam een flinke stijging van de zoekopdrachten naar het trefwoord ’judo’. Ten opzichte van vorige maand wordt nu al een toename van 70% in judo-gerelateerde zoektermen gemeten.

In de dependance van judovereniging Kenamju in Heemstede stoeit, rent en rolt een jeugdige groep judoka’s met veel kabaal door elkaar over de mat. Tenminste, tot judoleraar Martin Overbosch de mat opstapt en de jeugdige bende tot de orde roept om zijn les te beginnen.

Xian van Velzen is negen jaar en krijgt les van Overbosch. Op de achterkant van zijn witte judopak met gele band staan de handtekeningen van zijn judohelden. Later wil hij net zo goed worden als judoka Dennis van der Geest. „Ik heb hem op televisie op de Olympische Spelen in Peking gezien en hij kan echt heel goed judoën.”

„Judo is een veelbeoefende sport onder de Nederlandse jeugd”, vertelt woordvoerder Wouter Koeman van de Nederlandse Judo Bond. „Vooral veel kinderen tot en met 12 jaar zitten op judo. Zij vormen zelfs driekwart van ons ledenbestand.” Ondanks haar grote aanwezigheid is de sport in Nederland niet heel erg zichtbaar. Maar daar lijkt verandering in te komen: „Sinds Mark Huizinga in 2000 een olympische titel haalde en er verschillende topprestaties door andere Nederlandse judoka’s volgden, is judo in Nederland een stuk populairder geworden. En nu we op de Olympische Spelen weer de grootste oogst ooit hebben gehaald, zet die lijn zich duidelijk voort, wat natuurlijk de nodige publiciteit met zich meebrengt”, stelt de woordvoerder. „De beleving van judo is de afgelopen jaren duidelijk groter geworden. Judoka’s zijn nu ook bekenden voor de gewone Nederlander.”

De van origine Japanse sport werd in Nederland voor het eerst populair door de prestaties van Anton Geesink, in de jaren zestig van de vorige eeuw. Vandaag de dag telt de Nederlandse Judobond circa 55.000 leden, maar volgens woordvoerder Wouter Koeman zijn er ongeveer evenveel mensen die niet bij de bond zijn aangesloten, maar wel op judo zitten bij een school of vereniging. In totaal telt Nederland dus zo’n 110.000 judoka’s, van wie een kleine meerderheid uit jongens bestaat.

Volgens leraar Martin Overbosch is judo een sport die kinderen veel kan leren, zowel aan sociale als fysieke vaardigheden. „Je wordt er motorisch beter van en leert een stukje discipline. Maar ook leer je om je stevig op te stellen en rekening te houden met de ander”, vertelt hij. „Ouders hebben verschillende redenen om hun kinderen op judo te doen. Sommige kinderen zijn een beetje timide en kunnen wat meer mansheid gebruiken; die probeer ik wat weerbaarheid tegenover de andere kinderen bij te brengen. Anderen zijn juist te wild. Het is de bedoeling dat ik ze iets rustiger maak en ze leer omgaan met andere kindjes. Sommigen doen judo als sport erbij, zodat ze goed kunnen leren vallen voor op het voetbalveld. Maar ze kunnen zich hier ook gewoon lekker uitleven.”

Bram Ory zit zowel op judo als op voetbal, wat hij allebei erg leuk vindt. Judoën doet hij nu al bijna zes jaar. „Brams oudere broer zat al langer op judo en Bram wilde dat ook graag”, vertelt moeder Lisette Ory. Ze heeft er ook heel bewust voor gekozen om haar zoons op judo te doen. Tijdens de jaren dat ze de sport nu beoefenen, heeft moeder Ory hen zich op allerlei vlakken zien ontwikkelen. „Allereerst hebben ze een bepaalde zekerheid gekregen. Ze vinden het niet eng meer om een duw van een ander kind te krijgen. Ze gaan ook steeds meer het spelletje beheersen. Ik vind het leuk om daar ontwikkeling in te zien; het leren vallen en om allemaal technische grepen en worpen te doen. Het belangrijkste vind ik dat ik een duidelijke ontwikkeling zie in de manier waarop ze met andere kinderen omgaan. Daarnaast is het een individuele sport waarbij ze zelf moeten presteren en leren dat als het even niet lukt, en ze vallen of verliezen, ze daar dan niet iemand anders de schuld van kunnen geven. Bram zit ook op een teamsport, daar leert hij weer andere dingen. Ik vind het allebei belangrijk.”

Voor kinderen wordt judo veelal gezien als een opvoedkundige sport met veel structuur die ze respect en zelfvertrouwen bijbrengt. Het is dan ook niet zo gek dat artsen kinderen met ADHD of autisme vaak aanraden om op judo te gaan. „Judo is een gedisciplineerde sport met veel rituele elementen”, vertelt neuropsycholoog Sue Ma. „Denk aan een vast begin- en eindritueel. Je begint met een buiging en iedereen is stil en luistert naar de docent. Het is heel gestructureerd en voorspelbaar, wat vooral voor kinderen met autisme heel belangrijk is. Daarnaast kan het sommige kinderen helpen om hun beweging op een ander af te stemmen of om impulsen te remmen. Van de vechtsporten die er zijn, is judo vooral verdedigend en niet aanvallend. Dit is voor sommige ouders ook een prettige gedachte als hun kind minder weerbaar is of weinig zelfvertrouwen heeft.”

Judo is ook populair om kinderen die op school gepest worden meer zelfvertrouwen te geven. „Doe ze maar op judo, raadt voorzitter van de Vereniging voor Judo en Jiu-Jitsuleraren Ad Rebel ouders van gepeste kinderen aan, „dan zul je zien dat je kind na een aantal jaar niet meer gepest wordt. Het kind krijgt van judo meer zelfvertrouwen en leert een andere houding aan te nemen.” Als je overweegt een kind op judo te doen, is het volgens Rebel wel heel belangrijk een goede leraar uit te kiezen. „Zowel voor het plezier in de sport als voor de vorming van het kind is de judoleraar heel belangrijk, omdat de sport toch ook een hele grote opvoedkundige waarde kan hebben.”

Volgens Rebel is er een tekort aan goede judoleraren en moeten ouders voor ze hun kind ergens aanmelden heel goed controleren of de leraar wel bevoegd is en het kind er goed mee op kan schieten. „Het zou echt ontzettend jammer zijn als een kindje er na een paar jaar niets meer aan vindt omdat hij geen goede leraar had.”

Bij Kenamju komen de aanmeldingen voor het nieuwe seizoen al binnen. Wie nog niet zeker weet of hij het wel leuk vindt, kan eerst even komen kijken of zelf met een paar lessen meedoen. Hiervoor hoef je nog niet het internet af te struinen voor een goedkoop judopak. Voor proeflessen kun je die namelijk gewoon nog even lenen van de judoschool.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden