'Voor liefdadigheid hebben wij geen tijd'

In de internationale handel in boeken zijn literaire agenten de laatste jaren een steeds belangrijker rol gaan vervullen. Op de Frankfurter Buchmesse is tegenwoordig een aparte hal voor hen ingericht. Mantelpakjes en grijze pakken rennen af en aan. Genummerde tafeltjes liggen bezaaid met volle asbakken, visitekaartjes en lege koffiekoppen. De agenten praten verhit op elkaar in. ,,Het ziet eruit als agressieve business, zegt de literaire agente Laura Susijn. ,,Misschien klopt dat ook wel. Voor liefdadigheid hebben we geen tijd.''

Hoe commercieel dat ook mag klinken, Laura Susijn richt zich niet op rechttoe, rechtaan bestsellers, maar voornamelijk op literaire romans en verhalenbundels. Zo beheert ze de rechten van de bekende Britse auteur Peter Ackroyd, en heeft een ruime schare Nederlandse schrijvers onder haar hoede: Abdelkader Benali en Chaja Polak van Vassallucci, Herman Franke en Manon Uphoff van Podium, Christine Otten van Atlas en Arthur Japin en Pauline Slot van de Arbeiderspers. ,,Ik doe het nu eenmaal voor de schoonheid van de literatuur,'' zegt Susijn. ,,Het begint allemaal bij het boek zelf, waarvan ik kan zeggen: wow!''

Susijn is van Nederlandse afkomst, maar groeide op in Engeland en woonde een tijd in Parijs. Zij leerde het vak oorspronkelijk bij de kleine Britse uitgever Fourth Estate. Ze begon als receptioniste, maar rolde al na drie weken in de verkoop van literaire rechten. ,,Het was keihard aanpakken. Maar ik ben nu eenmaal Nederlands. Ik hou van werken.'' Na ook nog een tijdje bij het literaire agentschap Shiel & Land te hebben gewerkt, begon Susijn anderhalf jaar geleden in Londen voor zichzelf.

Op de Frankfurter Buchmesse heeft ze de hele dag afspraken. ,,Tussen negen uur 's ochtends en zeven uur 's avonds elk half uur een afspraak, zonder tijd om wat te eten of te plassen. Het is inhumaan en crazy. Maar het is de moeite waard. Iedereen komt naar Frankfurt.'' Susijn heeft op een klein notitieblokje alle tijden en namen genoteerd die de revue zullen passeren. Thomas Uberhoff van de statige Duitse uitgeverij Rowohlt is de eerste in haar lijstjeboekje. Susijn vat in vliegende vaart het ene na het andere boek samen. Over de historische roman 'Terentia' van Adelheid van Beuningen zegt ze: ,,You're there. You're at the Roman Forum.'' En Rascha Peper is 'commerciële fictie', goed te verkopen. De droom van elke huisvrouw.''

Voor wie niet in het vak thuis is, spreekt zij in geheimtaal waarin de namen van fondsen, redacteuren, agenten en auteurs over tafel flitsen. ,,Dat klinkt misschien zo, maar in feite zijn het ook heel persoonlijke contacten. Ik moet de mensen met wie ik onderhandel zo goed leren kennen dat ze van me gaan houden. En ik moet goed weten wat zij zoeken. Dat ze uit de talloze boeken die ze krijgen aangeboden, denken: he, deze is van Laura. Die ga ik lezen.''

De volgende redacteur schuift aan. Het is Daniel Fernandez van de Spaanse uitgever Edhasa. Susijn probeert hem voor het nieuwste boek van Henk van Woerden te winnen, het voor de Generale Bank Prijs genomineerde 'Een mond vol glas' van Henk van Woerden. ,,Ik weet, het zal niet makkelijk zijn voor de Spaanse lezers, een boek over Zuid-Afrika. Maar dit is briljant geschreven. Probeer het.'' Na afloop van het gesprek moeten ze allebei naar een andere hal. Fernandez zegt lachend tegen Susijn: ,,Het is zoals Tarzan tegen Jane zegt: It's a jungle out there.''

Susijn stormt door de enorme hallen met fladderende jaspanden naar de stands van Finland. Daar heeft ze een afspraak met Kitti Kattelus van WSOY. ,,Maarten 't Hart is de per-fec-te auteur voor jullie. Hij is een groot succes in Zweden. Zal ik een exemplaar sturen. En de roman 'Bruiloft aan zee' van Benali, zien jullie daar iets in?'' ,,Is het een dik boek?'' vraagt Kattelus met een zuinig mondje. ,,Ik hou niet van dikke boeken. De vertaling is te duur.'' Lachend wijst Susijn op de subsidie die het Literair produktie en vertalingen fonds in Amsterdam verschaft op de vertalingen van de boeken van Nederlandse schrijvers. ,,Die kan wel oplopen tot zeventig procent.'' Kattelus knikt braaf, maar kijkt nog altijd zuinig.

Op naar de Amerikanen. Susijn heeft een afspraak met George Witte, redacteur van Picador, dat onderdeel uitmaakt van de grote St. Martins Press in New York. Grote namen sieren de stand. Van Salman Rushdie en Paul Auster tot Frederick Forsythe. Schijnbaar onbewogen hoort Witte Susijns verhaal aan. Namen, namen, namen. Korte discussie over paperbacks en hardcovers. ,,Hij doet niet snel iets,'' zegt Susijn, ,,maar als hij het doet, doet hij het goed. De uitdaging is dus: in vijf minuten uitvinden wat hij wil. Als ik raak gok, ben ik binnen.''

Italië is de volgende bestemming. Francesca Varotto van Marsilio uit Venetië heeft een bod uitgebracht op de roman 'Het meesterstuk' van Anna Enquist van drieënhalf miljoen lire, ongeveer vierduizend gulden. ,,Het is niet genoeg,'' zegt Susijn streng. ,,Je moet met een beter bod komen. Arthur Japin heb ik in Italië verkocht voor twaalfduizend dollar. Varotto zegt dat de uitgeverij waarvoor ze werkt klein is en niet veel geld heeft, maar toch graag tot zaken zou willen komen. Enquist e grandiosa.''

Susijn houdt aan de verkoop van de boeken zelf een percentage van ongeveer vijftien procent over. Het eerste deel bij afsluiten van het contract, het tweede deel als de vertaling van een boek daadwerkelijk verschijnt. ,,Ik moet dus blijven verkopen. En wat Enquist betreft: Varotto weet niet dat er geen andere Italianen op de loer liggen. We komen er wel uit.'' En weg is Susijn weer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden