Voor Kenzo Kusuda zet dans de deur op een kier voor nieuwe ervaringen.

De Japanse danser en choreograaf Kenzo Kusuda vergelijkt dans graag met woonwarenhuis Ikea. ,,Je loopt er rond en wilt direct méér. Vervolgens kom je thuis met dingen die je niet op je lijstje had staan. Maar evengoed beleef je verschrikkelijk veel plezier aan die lamp of dat sierkussen. Je leven wordt er toch een stukje rijker door.''

Kenzo Kusuda was de afgelopen jaren een van de opvallendste dansverschijningen in het moderne danscircuit. Sinds hij door het choreografenduo Elshout en Hündeler naar Nederland werd gehaald, danste hij bij choreografen als Emio Greco, Shusaku Takeuchi en Dylan Newcomb. Hij maakte indruk door een ongebreidelde intensiteit en bezwerende verbeeldingskracht: een krachtig dansdier dat werelden zichtbaar wist te maken die eerder ondoorgrondelijk leken.

Ook als choreograaf wist Kusuda van meet af aan de aandacht op zich te vestigen. Zijn Nederlandse choreografische debuut 'Moisture Rocket' werd geselecteerd voor de Nederlandse Dansdagen als een van de hoogtepunten van seizoen 2001-2002. ,,Kusuda heeft de moed zijn eigen verhaal te vertellen, ver weg van heersende trends en behaagziekte'', oordeelde de selectiecommissie destijds.

De zijkanten van zijn hoofd zijn kort opgeschoren, bovenop wappert markant een lange staart. Kenzo Kusuda's verschijning doet in niets denken aan de zakenman waarvoor hij aan de economische faculteit van de Sofia Universiteit in Tokio werd opgeleid. Toch is het deze studie geweest die ervoor zorgde dat hij ondanks zijn leeftijd toch de stap naar de danswereld durfde te wagen.

Kusuda: ,,Als eerstejaars economie en bedrijfskunde kreeg ik tijdens de ontgroening de opdracht voorbijgangers naar het campusfestival te lokken. Min of meer gedwongen ben ik toen gaan dansen, maar greep 'de opdracht' tegelijkertijd met beide handen aan. Als klein jongetje durfde ik niet te dansen, ik speelde als ieder ander een potje voetbal en luisterde naar popmuziek. Dat malle optreden op de campus van de universiteit was een eerste stap die ik uit mezelf werkelijk nooit had durven zetten.''

Bij het dansgezelschap van de universiteit waar Kusuda zich vervolgens bij aansloot was er geen geld om dansdocenten in te huren. Kennis van danstechnieken werd 'gestolen' door bij particuliere dansstudio's om de deur te loeren. Na het afronden van zijn studie economie voelde het 'tegennatuurlijk' om het dansen op te geven en te kiezen voor een financieel heel wat zekerder toekomst in het zakenleven van bruisend Tokio.

Kusuda ging bij de afslag van een vismarkt werken om na werktijd verder te kunnen trainen in het dansen: ,,Ik was met niets anders bezig dan met dans, maar als hard werken heb ik het nooit beschouwd. Het lichaam is zo intiem, je staat er altijd mee in verbinding. Ik vond het dan ook fijn mezelf in de spiegel van de studio te zien bewegen, het was voor mij een vorm van zelfreflectie. Als je in je eigen lichaam stapt, geeft dat heel veel antwoorden op vragen die je hebt. Of het brengt juist andere vraagstukken aan het licht.''

Dans bestaat voor Kusuda niet uit mooie stapjes of technieken; beweging staat ten dienste van transformatie om uiteindelijk dichter bij jezelf te komen. Kusuda: ,,Dat klinkt als een paradox, maar vergelijk het met een muntstuk. Twee verschillende zijden die deel uitmaken van één entiteit. In een tijd dat de technologische ontwikkelingen over elkaar heen buitelen, vergeet men wel eens dat het lichaam het beste multimedia-apparaat is dat je kunt wensen. We weten hoe een computer werkt, maar zijn vergeten wat het lichaam over onszelf kan vertellen. Iedereen heeft de wens geestelijk te groeien, dans zet de deur op een kier voor nieuwe en totaal onverwachte ervaringen. Het kan sterke en diepe inzichten opleveren van wat er aan de andere kant van het muntstuk staat.''

De titel van Kusuda's eerste avondvullende dansproductie bij het Haagse productiehuis Korzo, 'invisitor's vista', moet worden gelezen als een optelsom van letters en woorden die in nauwe samenhang met elkaar de kern van de voorstelling moeten uitbeelden. 'invisitors' vista' staat voor een 'invitation', wat uitnodiging betekent, voor een 'visiting' (bezoek) aan een 'invisible' (onzichtbare) wereld.

Kusuda: ,,Hiernaast bevat de titel vier letters i en een apostrof die via de lijven van de dansers een samenspel aangaan. De apostrof staat voor onzichtbare krachten omdat ze in tegenstelling tot de i geen fysiek 'typografisch' lichaam heeft. Het is deze apostrof, mijn verbeelding van de menselijke ziel, die zich alleen via de lijven van de dansers kan manifesteren, een vorm van transfiguratie die in mijn ogen de dans zijn bezieling geeft.''

,,Wat dat de toeschouwer oplevert? Het kijken naar de andere kant van het muntstuk smaakt hopelijk naar méér. Net als zo'n bezoekje aan de Ikea.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden