Voor Jeffrey Tate en zijn musici is alarmfase 1 ingegaan

Herhaling morgenmiddag met rechtstreekse uitzending via Radio 4.

De bezettingsgraad van De Doelen bij concerten van het RPhO gaf de laatste jaren al reden tot ongerustheid, maar zo bar heb ik het nog niet meegemaakt. Bartoks derde pianoconcert, met de zowel zeer bekende als hoogst getalenteerde Dezso Ranki als solist, omgeven door een orkestsuite van Erno Dohnanyi en een symfonie van Haydn: zou een enigszins ervaren publiek daar nu echt nog voor thuisblijven?

Het vertrouwen in de verrichtingen van Tate is kennelijk niet erg groot meer. Met nadruk moet gesteld worden dat hij zeker geen muzikaal onbenul is en ook in Rotterdam voor een aantal mooie uitvoeringen heeft gezorgd. Al te vaak laat hij het orkest echter afzakken tot gerommel in de marge van de middelmaat, wat bij een ensemble van een dergelijk potentieel een ramp is.

Deze avond behoorde niet tot de gunstige uitzonderingen. De Suite voor orkest op. 19 van de laatromantische Hongaar Dohnanyi biedt muziek die Tate op zich goed ligt. Het eerste deel, een prikkelend Andante con variazioni in mooie klankkleuren, kwam ook heel behoorlijk uit de verf. De drie overige delen vergen meer inspanning om ze boven hun niveau uit te tillen, en dan gaat tellen dat Tate in zijn gebarentaal nogal eenvormig is, weinig stimulerend, en op de repetities kennelijk voorbij is gegaan aan zowel de puntjes als de i's.

Bartoks derde pianoconcert mag niet alleen als een van zijn meesterwerken worden beschouwd, maar ook als een van de allermooiste concerten uit het hele repertoire. Dezso Ranki is zonder twijfel een van de beste vertolkers hiervan, een pianist die zowel om zijn technische als muzikale gaven terecht tot de internationale top behoort. De klare taal die hij spreekt, even meeslepend in zijn geraffineerde ritmiek als helder geprofileerd in het romantisch getinte en toch volledig 20ste eeuwse klankbeeld, sluit perfect aan bij de geest van Bartok.

Tate heeft eerder in Rotterdam laten horen die klankwereld te kennen en te begrijpen, maar Ranki liet hij grotendeels in de kou staan met een rommelige, ongenuanceerde orkestpartij. Haydns 97ste symfonie kon, ondanks mooie klankmomenten, weinig positiefs toevoegen aan deze indrukken. Orkest en dirigent lijken hun gezamenlijke tijd uit te zitten. Alarmfase 1 is ingegaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden