Voor IS is ramadan het feest van de gruwelijkheden

Beeld uit een IS-propagandafilmpje van afgelopen zomerBeeld afp

Wie dacht dat de strijders van Islamitische Staat het tijdens de ramadan rustiger aan kunnen doen heeft zich lelijk vergist. De terreurgroep zet juist een tandje bij, claimt woordvoerder Mohammed al-Adnani in een nieuwe audioboodschap. IS grijpt de vastenmaand vaker aan voor militant spektakel.

In de opname, waarin te horen is hoe hij een ramadanpreek houdt, roept Al-Adnani op om van de vastenmaand 'een ramp voor de ongelovigen' te maken. IS-aanhangers moeten juist nu in actie komen, vindt hij. Pleeg een aanslag of voeg je bij de strijd. Richt je direct tegen 'ongelovigen, kruisvaarders, sjia's en afvalligen'.

"Grijp deze maand aan voor veroveringen en stel je open voor het martelaarschap." Zijn oproep lijkt niet alleen bedoeld voor strijders aan het IS-front, maar ook voor aanhangers in bijvoorbeeld Europa.

Of IS tijdens de vastenmaand daadwerkelijk gaat excelleren, is nog maar de vraag. De groep mag dan de afgelopen maanden terreinwinst hebben behaald, ze heeft ook een aantal tegenslagen moeten incasseren. Zo zijn de vijandelijke Koerden aan het oprukken naar de stad Raqqa, een IS-bolwerk. Vooral de laatste dagen gaat dat voorspoedig.

Ramadan was begin van het 'kalifaat'
Islamitische Staat maakt in zijn propaganda gretig gebruik van symboliek. Tijdens de ramadan doet het er vaak nog een schepje bovenop. Vorig jaar bijvoorbeeld, greep IS het begin van de vastenmaand aan om zijn 'kalifaat' uit te roepen. Daarmee probeerde de groep zichzelf te verheffen van een reguliere jihadistische strijdgroep tot niets minder dan erfgenaam van de profeet Mohammed.

Het 'kalifaat' in Syrië en Irak was volgens IS een voortzetting van de heilige islamitische rijken van de profeet en zijn directe opvolgers. Zelfbenoemd kalief Abu Bakr al-Baghdadi was die week voor een van de eerste keren (en vooralsnog het laatst) te zien op een videoboodschap. Daarin riep hij moslims van over de hele wereld op om te migreren naar het 'kalifaat'. Zoals bekend vond die oproep het afgelopen jaar veel weerklank.

Tijdens ramadan 2013 sloeg IS ook een grote slag. De groep, die zich toen nog Islamitische Staat in Irak en de Levant noemde, bestormde toen de bekende en beruchte Abu Ghraib-gevangenis nabij Baghdad.

Het bleek strategisch een slimme zet. Voor zover bekend sloten veel van de gevangenen die toen ontsnapten zich aan bij IS. Experts noemen dat een belangrijk moment: het zou IS zowel getalsmatig als publicitair sterker hebben gemaakt.

Aanslagen rond etenstijd
Het jaar dáárvoor gebruikten Al Bagdadi cum suis de aanvang van de ramadan om een reeks aanslagen te plegen op Iraakse officieren en sjiitische wijken. De bommen gingen af rond het moment dat de dagelijkse vastenperiode afliep was en Irakezen samenkwamen voor de avondmaaltijd. Al-Baghdadi noemde dat destijds 'het begin van een nieuw stadium'.

Hoe gretig IS-leiders toen ook andermans vasten verstoorden, ze gaan er nu wel vanuit dat iedereen in het 'kalifaat' zich aan de ramadan-voorschriften houdt. Wie dat niet doet, riskeert genadeloze repercussies. Zo hebben volgens het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten IS-officieren maandag twee jongens bestraft die toch naar eten zouden hebben gegrepen.

De minderjarigen werden naar verluidt rond het middaguur vastgebonden en opgehangen aan een metalen buis. "'s Avonds laat hingen ze er nog steeds", vertelt directeur Rami Abdel Rahman van het Observatorium aan persbureau AFP. Een bordje moest duidelijk maken wat ze verkeerd hadden gedaan: 'Ze verbraken het vasten zonder dat dat religieus gerechtvaardigd was'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden