'Voor het publiek is foto van Bin Laden belangrijk'

Moeten de VS de foto's van Osama publiceren? Ook in Nederland zijn de meningen verdeeld

Ook in Nederland zijn de meningen verdeeld: heeft president Barack Obama goed gehandeld door de foto's van de doodgeschoten Osama Bin Laden vooralsnog geheim te houden? Of zijn de Amerikanen te terughoudend? Ondertussen duiken de eerste complottheorieën op: eerst zien en dan geloven.

Moeten de VS de foto's van Bin Laden alsnog vrijgegeven?
Hans van de Sande, sociaal psycholoog Rijksuniversiteit Groningen:"Nee. De wereld is een gruwelijke plek waar wij alleen kunnen overleven doordat we veel van die gruwel niet zien. Alles moeten zien, is geen doen. Ook World Press-foto's zijn een aaneenschakeling van onsmakelijkheden. Mijn mening heeft niets met beleid te maken, maar met esthetiek en ethiek."

Evert-Jan Daniels, fotograaf en winnaar van de Zilveren Camera 2010:"Ja, die moeten worden vrijgegeven, want het is bewijsvoering. Je hebt natuurlijk ook DNA nodig voor het échte bewijs, maar voor het grote publiek is zo'n foto heel belangrijk. Op den duur zullen er wel foto's worden vrijgegeven. Nu zijn de VS nog bang voor een reactie waarbij zij als triomfantelijk overwinnaar worden gezien. Over een maand of twee zal dat minder zijn."

Marc Visch, Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ): "Dat is aan de Amerikaanse overheid. Het is niet zo dat alles op straat moet liggen. Je hebt te maken met privacy, zorgvuldigheid, respect. De discussie is breder: moet elke foto openbaar zijn? In Nederland gaat zelfs de bescherming van grote boeven ver. De journalistiek is er voor waarheidsvinding, maar die kan ook met DNA, of filmpjes die de inval laten zien waarbij mensen onherkenbaar zijn."

Willem Schoonen, hoofdredacteur Trouw: "Nee, dat is niet aan ons. Als de Amerikaanse overheid dit bekendmaakt, moeten we ervan uit gaan dat het klopt. Bovendien wordt niet altijd alles bekendgemaakt met beeldmateriaal."

Mocht de foto lekken, zou die gepubliceerd moeten worden op de voorpagina van kranten?
Van de Sande: "Keurige mensen zouden het niet doen, anderen zouden het direct plaatsen. De media zijn niet meer wat ze geweest zijn en zitten bedenkelijk dicht tegen het Angelsaksische model aan: alles publiceren."

Daniels: "Dat moeten kranten zelf afwegen. Het ligt er ook aan hoe erg de foto is. Ik denk dat die nogal heftig is. Misschien is een deel van Osama's schedel weg, dat zou ik niet op de voorpagina zetten. Overigens zijn er drie foto's gemaakt. In de villa, toen ze Bin Ladens lichaam hadden, en toen hij een zeemansgraf kreeg. Die laatste hadden ze moeten vrijgegeven. Het lichaam ligt dan in een zak, als ze slim waren was er een islamitische geestelijke bij. Als je die ook op de foto zet, kan je daar wat moois van maken."

Visch: "Dat is het journalistieke vak: onderscheid maken en relevantie bepalen. In dit geval is de relevantie zo groot dat er lang gediscussieerd zal worden."

Schoonen:"Dan zou ik hem eerst moeten zien. In principe plaatsen we geen gruwelijke en gewelddadige foto's. Maar het is moeilijk te zeggen zonder de foto te hebben bekeken."

Helpt een foto om mensen te overtuigen dat Bin Laden daadwerkelijk dood is?
Van de Sande: "Nee. Als mensen een oordeel hebben, moet er heel wat gebeuren om dat te veranderen. Bij een film, foto, of een verslag zal direct gezegd worden dat het afkomstig is van de vijand."

Daniels: "Ja, in de publieke opinie wel. Niet omdat we zo dom zijn, maar visualisatie werkt gewoon heel sterk."

Visch: "Is een foto wel bewijs? Dat vraag ik me af, want de technische mogelijkheden zijn zo groot. Deze week circuleerde een foto van Reuters. Die bleek ook nep."

Schoonen:"Nee, want mensen die al sceptisch zijn, willen niet overtuigd worden. Er zijn ook mensen die zeggen dat de foto van de Amerikanen op de maan niet klopt."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden