Voor het eerst sinds val van Berlijnse muur meer orders voor defensiebedrijf

HENGELO - Na vijf jaren van reorganisaties en interen op de orderportefeuille gaat het weer de goede kant op met Hollandse Signaal Apparaten (HSA). Voor het eerst in acht jaar groeide de orderportefeuille bij de fabrikant van wapenelektronica.

“We zijn over de rand heen. Ik denk dat we het diepste dal hebben gehad”, zegt HSA-topman Eric van Amerongen optimistisch.

HSA heeft turbulente jaren achter de rug. Het begon in 1989 allemaal met de verkoop door Philips aan het Franse Thomson CFS. Critici voorzagen toen dat HSA zou verworden tot een 'schroevendraaierfabriek' voor de Fransen. Het concern, gespecialiseerd in de produktie van onder meer radar- en commando- en controlesystemen voor de marine, zag de werkgelegenheid sinds 1990 meer nagenoeg halveren van 4 800 tot 2 650 werknemers. Amper twee maanden nadat Van Amerongen in 1991 op 38-jarige leeftijd werd benoemd tot directeur bij Hollandse Signaal maakte hij een reorganisatie bekend waarbij 900 banen kwamen te vervallen. Het zou niet zijn laatste jobstijding zijn.

Sterk

“Het gekke is dat Signaal het in economische termen nooit slecht heeft gedaan. Er zijn nooit operationele verliezen geleden en we hebben nooit bang hoeven te zijn dat we de salarissen niet meer konden betalen. Signaal was en is een finaniceel sterk bedrijf. Onze operationele winst bedroeg in 1994 bijvoorbeeld ruim 47 miljoen en lag vorig jaar iets lager. Ons grote probleem was alleen dat de omzet door het vallen van de Berlijnse muur enorm kelderde. Waar we in 1988 nog een omzet van bijna een miljard hadden, was die vorig jaar nog maar 650 miljoen.”

Signaal had dus alleen een 'sociaal probleem - teveel werknemers in relatie tot de omzet - en geen economisch probleem”, zoals Van Amerongen het uitdrukt. “We zijn de financiële problemen voorgebleven door de afbouw ons personeelsbestand gelijke tred te laten houden met het dalen van de omzet. Dat is iets dat je in het bedrijfsleven niet vaak ziet. Door op het juiste moment af te slanken, hadden we de middelen om verantwoorde financiële regelingen te treffen.”

HSA riep vorige week in een advertentie tientallen academici en ingenieurs op te solliciteren. Maar de honderden banen die er de laatste jaren op de mechanische afdelingen - waar bijvoorbeeld draai- en freeswerk wordt gedaan - zijn geschrapt, komen niet terug. Van Amerongen: “Het werk vergt een steeds hoger opleidingsniveau. Er wordt steeds meer computergestuurde elektronica, en er worden steeds minder mechanische onderdelen in de systemen gestopt. Voor werknemers met een lagere of middelbare beroepsopleiding zal er in de toekomst bij HSA steeds minder werk zijn.”

Superslim

Dat het met HSA weer de goede kant opgaat, komt door een aantal grote orders die het bedrijf heeft binnengesleept. Zo kreeg het van de Nederlandse, Duitse en Canadese marine in totaal 200 miljoen gulden voor de ontwikkeling van een superslimme radar, de Apar. De Apar kan verschillende taken tegelijk uitvoeren; het afzoeken van de horizon, het detecteren en volgen van doelen op lage hoogte en het verzamelen van doel-informatie.

Aan de Apar wordt een lanceerrakket-installatie gekoppeld, die wordt geleverd door de Amerikanen. “De Apar is een kosten-effectief hypermodern systeem, waarmee we de Amerikanen technologisch voor zijn en dat gebeurt niet vaak in defensieland”, zegt Van Amerongen met gepaste trots. Vooralsnog lijkt HSA zeker van de verkoop van een zevental Apar-systemen vanaf het jaar 2002.

Minister Pronk van Ontwikkelingssamenwerking bracht onlangs nog een opdracht voor de levering van radarsystemen voor patrouilleboten voor de marine van Indonesië in gevaar. HSA zou volgens Pronk geen exportvergunning voor de levering van de systemen ter waarde van 75 miljoen gulden moeten krijgen. Pronk vindt dat de situatie op Oost-Timor, in 1976 door Indonesië geannexeerd, mensonwaardig is.

Van Amerongen: “Natuurlijk was ik daar niet blij mee, maar veel zorgen maak ik me er ook niet over. Pronk vertegenwoordigt de linkervleugel van de PvdA. Gezien de felle reacties van verschillende Kamerleden ga ik ervan uit dat die exportvergunning er wel komt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden