Voor Hague valt op congres van de Tories geen eer te behalen

AMSTERDAM - Mocht de jonge Conservatieve leider William Hague nog enige hoop hebben gekoesterd op tenminste een positieve start van het Tory-jaarcongres deze week in Blackpool, dan is die de bodem ingeslagen nog voor het congres goed en wel begonnen is.

De toch echt niet anti-Tory gezinde krant The Daily Telegraph publiceerde gisteren een Gallup-opiniepeiling waaruit bleek dat de steun voor de sinds 1 mei in de opositie verkerende Conservatieve partij een historisch dieptepunt heeft bereikt. Slechts zes procent van de Britten vinden dat de 36-jarige Tory-voorman een betere premier zou zijn dan Tony Blair.

Is dat laatste nog te verklaren - de populariteit van de Labour-premier is immers tot astronomische hoogte gestegen - beroerder voor Hague is dat op dit moment zijn Conservatieve partij slechts kan bogen op 22 procent van het Britse electoraat - was op 1 mei nog 31 procent - terwijl 60 procent zegt op Labour te zullen stemmen, een stijging van 16 punten. Tel daarbij op dat amper 20 procent vindt dat Hague het goed doet als leider van de Tories - zijn verslagen tegenstrever voor die post, Kenneth Clarke, scoort qua populariteit nota bene 51 procent - en het is duidelijk dat Hague een moeilijk weekje ingaat.

Impopulairder dan ooit, zonder strategie of visie en ruim vijf maanden na hun electorale afgang nog steeds tot op het bot verdeeld, hebben de Conservatieven de illusie inmiddels opgegeven om het vuur na aan de schenen te kunnen leggen van Blair. De man voor wie alles wat hij aanraakt in goud lijkt te veranderen.

Reden voor de massakrant Daily Mirror om de jaarvergadering van de Conservatieven te negeren. Voor de tweede krant van het land - de Mirror heeft een oplage van 2,5 miljoen - bestaat het congres deze week eenvoudigweg niet. De Conservatieven spelen onder Hague sinds de verkiezingen van mei zo'n futiele bijrol, dat verslaggeving van het congres verspilling is van redactionele tijd en ruimte, aldus de krant. In een commentaar schrijft de Daily Mirror - al sinds jaar en dag pro-Labour - dat de Tories “geen programma hebben, geen hoop, geen toekomst en met William Hague een leider bij wie vergeleken zijn voorganger John Major de uitstraling van een held heeft”.

Het gesternte waaronder Hague en de zijnen vandaag gaan congresseren, kan al met al niet slechter. En dat terwijl Hague in The Times van gisteren met veel klaroengeschal nog de triomfantelijke terugkeer van de Tories op het eerste politieke plan verkondigde. “We zijn op dit moment weer helemaal terug”, zei hij, “de Conservatieve partij gaat een doeltreffende oppositie voeren.”

Vooruitlopend op het congres lanceerde de Tory-leider een blauwdruk voor vernieuwing van de partij, voor de 'New Tories' om het op z'n 'blairistisch' te zeggen. Belangrijk element daarin is verjonging en modernisering, waarbij onder meer de bezem wordt gehaald door de keuzeprocedure van de partijleiding. Nooit in de geschiedenis van de Tory Party hebben de leden iets in de melk te brokkelen gehad wat betreft de keuze van hun leider, en sinds 1965 mochten alleen de Conservatieve Lagerhuisleden daarover beslissen. Gevolg: een enorme terugloop in het ledental van de partij, dat nu nog zo'n 200 000 bedraagt, met een gemiddelde leeftijd van maar liefst 64 jaar. Een partij met een imago van oud-kolonels en middelbare dames met halskettingen.

Om deze trend naar gerontocratie een halt toe te roepen, wil Hague een kiescollege waarin actieve leden naast parlementariërs zitten. En dat de zeggenschap krijgt over de samenstelling van de partijleiding.

Grote vraag is of de Tory-parlementariërs hun privileges zullen afstaan. Nu al wordt voorspeld dat de almachtige Lagerhuisleden slechts akkoord willen gaan met een kiescollege dat voor niet meer dan 20 procent uit 'militanten' zal bestaan. En waarbij grosso modo alles dus bij het oude blijft.

Maar met minstens zoveel belangstelling wordt uitgezien naar een programma waarmee de Tories hun almachtige Labour-opponenten te lijf zullen gaan. Want dat is iets waar het de Conservatieven al sinds de eerste jaren onder Margaret Thatcher aan ontbroken heeft.

“Hebben ze de kiezers nog wel iets te vertellen?”, vroeg de Financial Times zich gisteren retorisch af, en de krant zette Hague bovendien al bij voorbaat in de hoek als “een leider waar niets over te vertellen valt”.

Helemaal waar is dat niet. William Hague zal dezer dagen met zijn gedachten ongetwijfeld terug gaan naar 1977 toen hij als 16-jarige jongeling het congres van de Conservatieven mocht toespreken. Hoewel hij toen al inhoudelijk niet veel te melden had, deed hij dat dat met zoveel bravoure en élan dat de kersverse partijleider Margaret Thatcher hem in de armen sloot en hem uitriep tot de Wonderboy van de partij.

“We hebben hier een nieuwe William Pritt de Jonge”, riep de latere premier enthousiast uit, een verwijzing naar de jongste Britse eerste-minister uit de geschiedenis, die in 1783 op 24-jarige leeftijd dat ambt aanvaardde. Dat record kan Hague zowiezo al niet breken. En of hij over uiterlijk vijf jaar de nummer twee op die lijst kan overtreffen, daarover hoeft Hague zich ook geen illusies te maken. Die nummer twee heet namelijk Tony Blair.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden