Voor haar tegenstanders blijft Hillary Clinton een dankbaar doelwit

Hillary Clinton samen met haar man Bill Clinton.
Hillary Clinton samen met haar man Bill Clinton. "Clinton is nooit op haar sterkst geweest wanneer het ging om grijpgrage mannen."Beeld AP

"Het lijkt wel of Fox News denkt dat ik in het Witte Huis woon", grapte Hillary Clinton tijdens een diner van homorechten-organisatie Human Rights Campaign. "Want ze besteden er een overdreven deel van hun tijd aan, me af te zetten."

Dat was vorig jaar oktober, een klein jaar nadat ze de presidentsverkiezingen toch echt verloor. Nu, een paar maanden verder, is Clinton niet verder in de vergetelheid geraakt, zoals je zou verwachten, maar juist nog prominenter in het nieuws. Want ze blijft een dankbaar doelwit voor wie de aandacht af wil leiden van de problemen, juridisch en politiek, van de winnaar van die verkiezingen, Donald Trump. En ze blijft een belangrijke politieke figuur, die in haar lange carrière de nodige bagage verzamelde.

Een deel daarvan is overbekend, maar met name volgens Republikeinse politici relevanter dan ooit: haar onprofessionele keus om haar email als minister van buitenlandse zaken onder Barack Obama af te wikkelen via haar eigen accounts, ingericht op een server die een tijd lang gewoon bij haar thuis stond, zonder al te zware beveiliging. Met die mails werden geen topgeheimen verzonden, heeft Clinton altijd bezworen. Maar een paar vertrouwelijke dingen bleken er toch wel bij te zitten. 

Het schandaal leverde haar tijdens de verkiezingen veel slechte publiciteit op. Dat kwam doordat ze maar schoorvoetend met informatie en zelfkritiek kwam, en doordat de media – hartelijk aangemoedigd door de Republikeinen – de kwestie gebruikten om niet al te eenzijdig te lijken naast het vele slechte dat ze over Donald Trump te berichten hadden.

Voorkeursbehandeling

Juridisch was de kwestie voor Clinton voorbij toen de FBI haar zaak sloot. Directeur James Comey legde er een verklaring over af voor de pers, die controversieel was omdat hij haar nog wel uitgebreid de les las over haar 'roekeloze' handelwijze. Ook dat zou je weer kunnen opvatten als een misplaatste poging om evenwichtig te lijken: de Democratische presidentskandidaat kreeg echt geen voorkeursbehandeling.

Maar inmiddels wordt die evenwichtigheid flink betwijfeld, vooral van de zijde van Republikeinse politici. Ze hebben er geen hard bewijs voor, maar wel allerlei aanwijzingen: een gesprek tussen minister van justitie Loretta Lynch en Bill Clinton, op het vliegveld van Phoenix – al heeft niemand nog kunnen uitleggen waarom dat daar had moeten plaatsvinden en niet gewoon per telefoon. Een concept-memo van de FBI waarin stond dat Clinton niet vervolgd zou worden, aangemaakt nog voordat ze zelf over de kwestie verhoord was. En recenter, een sms-correspondentie van twee betrokkenen bij het onderzoek, een FBI-agent en een juriste bij die politiedienst.

"Het is duidelijk dat ze haar niet aangeklaagd wilden zien", zei Trey Gowdy, lid van het Huis van Afgevaardigden, tegen de rechtse tv-zender Fox News. "Ze wilden dat ze president van de VS zou worden, ze wilden heel, heel graag dat Donald Trump niet de president van de VS zou worden. En ze geven toe dat ze dingen anders deden dan in elk ander onderzoek waar ze deel van uitmaakten."

Obama

De partijdigheid van die twee was ook al gebleken uit opmerkingen die ze maakten over Donald Trump zelf. Voor de speciale aanklager die onderzoek doet naar de betrokkenheid van de Russen bij de verkiezingen, Robert Mueller, was dat reden om ze te verwijderen uit zijn onderzoeksteam. Dat suggereert dat hun partijdigheid voor dat onderzoek geen probleem hoeft te zijn. Maar als het wel het onderzoek naar Clinton en haar emails heeft beïnvloed, dan is dat evengoed een smet op het blazoen van de FBI, en daarmee een reden om het onderzoek naar Trump minder serieus te nemen, vinden veel conservatieve commentatoren.

En de rot zit misschien nog wel dieper in de Democratische partij, schrijft Andrew McCarthy in de conservatieve National Review. Is het misschien zo dat Clinton niet vervolgd mocht worden, omdat anders Barack Obama zelf in de problemen zou komen? Het is bekend dat hij ook wel eens een privé email-account gebruikte, en dat hij daarmee berichten heeft uitgewisseld met Clinton. Stonden daar belangrijke geheimen in?

Volgens McCarthy zit het misschien zo in elkaar: die emails waren strafbaar. Maar Obama verklaarde ze tot vertrouwelijke correspondentie van de president. Dat kan hij zo volhouden, tenzij de berichten nodig zijn als bewijs in een strafzaak, van hem of van iemand anders. Door Clinton niet te vervolgen, kwam er geen strafzaak. "Het werkte allemaal perfect... behalve het onderdeel dat Clinton president zou worden en niemand het er ooit meer over zou hebben."

Porno-actrice

Of door een presidentschap van Clinton al haar bagage uit het verleden zo licht als een veertje zou zijn geworden, valt te betwijfelen – zeker in een week dat Donald Trump verder werd achtervolgd met de affaire tussen hem en porno-actrice Stormy Daniels. Die zou hij volgens door hem ontkende media-berichten in 2016 zwijggeld hebben laten betalen. Niet alleen is dat pijnlijk voor hem en voor Melania Trump – die onverwacht deze week niet meeging naar Davos – het kan volgens actiegroep Common Cause ook nog een illegale campagne-bijdrage zijn geweest.

Maar ook Clinton werd geconfronteerd met haar opstelling in het verleden tegenover seksuele escapades of misdragingen. De New York Times onthulde dat tijdens haar eerste campagne voor het presidentschap, waarbij ze de voorverkiezingen verloor van Barack Obama, een medewerker een vrouwelijke collega lastigviel. Burns Strider was 'adviseur geloofszaken', zijn werk was onder andere om Clinton elke dag Bijbelteksten te mailen. De leiding van Clintons campagne adviseerde ontslag, maar Clinton besloot hem enkele weken niet te betalen en op cursus te sturen. Het klagende slachtoffer kreeg een andere baan.

Dat spoort bepaald niet met de harde aanpak van het #MeToo tijdperk. "Hoe schrijf je een oerschreeuw uit? Want mijn hoofd explodeert", schreef de anders zo koelbloedig analyserende Ruth Marcus, columnist van de Washington Post. Ze neemt niet alleen aanstoot aan hoe Clinton het destijds afhandelde, maar ook aan de verklaring die ze nu twitterde. Marcus: "Iets dat gebeurde in 2008. Ja, toen we nog niet wisten dat je seksueel lastigvallen serieus moet nemen, zo lang geleden dat het tendentieus lijkt er nu nog mee te komen, behalve dat we niet eens zeggen wat 'iets' is."

De tekst gaat verder onder de tweet.

Zeer onvolmaakt

Haar collega bij de New York Times, Gail Collins, voelt zich duidelijk heen en weer geslingerd tussen enerzijds haar bewondering voor Clinton en wat ze heeft gepresteerd en anderzijds dit weinig verheffende staaltje personeelsbeleid: "Hier kom ik op uit: Hillary Clinton was de eerste vrouw die presidentskandidaat was voor een grote partij, en toen ze dat was meer stemmen kreeg dan haar tegenstander. Ze heeft een biljoen barrières doorbroken. Ze heeft ook enorm goed werk gedaan om de levens van vrouwen in dit land te verbeteren. Maar ze is nooit op haar sterkst geweest wanneer het ging om grijpgrage mannen."

Dat verwijst naar Bill Clinton, die al voor hij het in het Oval Office aanlegde met een stagiaire een flinke reputatie had opgebouwd. Clinton bleef ondanks alles bij hem. Collins: "We zouden willen dat ze op dat gebied ook een held was. Maar als er iets is dat we hebben geleerd van Hillary Clinton, dan is het dat je tegelijk groots kunt zijn en zeer onvolmaakt."

Daar had Clinton, met een grammetje meer geluk en talent voor campagnevoeren, president mee kunnen worden. En net als nu had Amerika dan moeten leren leven met die imperfecties en moeten hopen dat er ondanks alles in het Witte Huis ook wat groots zou worden verricht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden