Klein verslag

Voor Engelsen is hun countryside de ziel van hun bestaan

Beeld Wim Boevin000

Dat Engelse landschap, hoe bijzonder is dat? Ik heb het een stukje doorkruist, de Midlands, Yorkshire, Norfolk, Suffolk, en nu Sussex, en ik kan zeggen, het is heel bijzonder. 

Of misschien verbeeld ik me dat het heel bijzonder is, of typisch Engels, maar dat doe ik dan in gezelschap van een heel genre van Engelse natuurschrijvers, over wie The Times Literary Supplement onlangs vaststelde dat ze in aantal leken toe te nemen naarmate de Brexit naderbij kwam.

Vier Britse bomenboeken telde het tijdschrift in het referendumjaar 2016, met titels als 'Arboreal' (een bloemlezing van woodland writing), 'The Wood for the Trees', 'The Long Long Life of Trees', en 'A Tale of Trees'.

Al eerder, in 2008, stelde een ander literair tijdsschrift - Granta - vast dat er een symbiose leek te zijn tussen het debat over de Britse identiteit en het verschijnen van natuurboeken; voor Engelsen is hun countryside de ziel van hun bestaan.

Ze schijnen te geloven dat daarin een harde grenslijn bestaat met het continent, alsof er van alles inheems is op dit eiland, en ik moet zeggen, toen ik die allereerste dag door de Midlands reed meende ik gras te zien in een kleur groen die ik nooit ergens anders had waargenomen. 

Gras van een andere orde, gras van de Midden Aarde, van de Shire, de Gouw van de Hobbits, gras van de Teletubbies, kortom sprookjesgras. En het bestond echt!

Tony, mijn Britse vriend die al decennia in Berlijn woont, zag dat geloof ik niet zo en dacht dat ik niet goed wijs was.

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Beeld Wim Boevin000

Hagen en heggen

Maar wonderschoon is dat Engelse landschap wel, met zijn heuvels, heide, hagen en heggen en je leest eraan af hoezeer het wordt gekoesterd, hoewel Tony ook dat relativeerde door op te merken dat hij vroeger altijd massa's insecten tegen zijn voorruit zag vliegen en nu helemaal niet meer. En zwaluwen, had ik die al gezien? Nee. En poppies, klaproosjes, groeiden ook al niet meer overal.

De velden worden nog driftig met pesticiden bespoten, legt Tim ons uit, als we met vrienden van Tony bijeenzitten in de tuin van een cottage in Orford, aan de kust van Suffolk. Tim is adviseur voor de landbouw; hij kan de boeren er niet van weerhouden hun land drie keer per jaar te bespuiten. Het gewas is gezond, zegt hij, maar de aarde is steriel geworden.

We spreken weer eens over de Brexit; Tim is kritisch over tal van EU-reguleringen, het loskoppelen van groenten en fruit van hun seizoenen, de idiotie van bloemkool in februari, of altijd aardbeien, of van Engelse vissers die hun quota aan Portugezen verkopen en daarmee de Engelse visserij - ooit zo groots - uithollen.

Maar het zwaarste argument voor de Brexit is toch zijn ervaring in het nabije Ipswich, waar hij en zijn vrouw door straten vol moslims liepen, tussen vrouwen met hoofddoeken, en zij de enigen leken die Engels spraken. Hij vond dat ronduit beangstigend.

Zijn gehoor in die tuin is een gezelschap van mensen uit de links-liberale upper middle class, die hun schok over zijn woorden beleefd verbergen. Onverhoeds zijn we van het cultiveren van de natuur bij het gevaar van de islam beland. De Engelse countryside is een groot en intens geliefd landschapspark, en misschien ook de navel van een natie die zich wil afwenden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden