Voor een tonnetje op de eerste rij bij de aanbesteding van auto's

null Beeld Hollandse Hoogte / Rob Huibers
Beeld Hollandse Hoogte / Rob Huibers

Gratis tanken, gratis winterbanden en een lage leaseprijs in ruil voor een goed woordje. Vandaag begint de rechtszaak tegen elf personen die douceurtjes zouden hebben gekregen van autobedrijf Pon.

Nederland mag dan een van de minst corrupte landen in de wereld zijn, dat wil niet zeggen dat er geen stevige uitglijders zijn. Vandaag staan elf mannen voor de rechter in Rotterdam, zes van omkoping verdachte ambtenaren van politie en Defensie en vijf mogelijk omkopende medewerkers uit de automobielsector. De verboden winsten van de ambtenaren waren niet bijster groot, soms zelfs kinderachtig klein. De schade voor de belastingbetaler is echter aanzienlijk, in euro’s gemeten vele miljoenen. De imagoschade voor Politie en Defensie laat zich niet in euro’s meten. De hoeders van recht en veiligheid kunnen zich simpelweg geen enkele misstap veroorloven.

De elf verdachten in de leeftijd van 44 tot 72 die nu voor de rechter komen, vormen een klein onderdeel van een onderzoek dat in 2012 begon en tussentijds meer dan dertig verdachten opleverde. De rijksrecherche kreeg in dat jaar voldoende signalen om een aantal autobedrijven onder het vergrootglas te leggen. Pon’s Automobielhandel (PAH), al jarenlang een vaste leverancier van de overheid, was het belangrijkste doelwit voor de rechercheurs. Maar ook bij de dealers van Peugeot en Renault werd gespeurd naar verkopers en directieleden die wisten van giften aan ambtenaren in ruil voor een voorkeursbehandeling bij de aanbesteding van orders. In een enkel geval werd ook geheime informatie aan de autoverkopers doorgespeeld.

Maatgevend voor de omvang van het dossier is de transactie die het Openbaar Ministerie inmiddels heeft geregeld met PAH, dealer van Volkswagen en Audi. Teneinde te voorkomen dat het bedrijf in het verdachtenbankje belandde, is 12 miljoen euro betaald. In ruil voor tien jaar giften aan de ambtenaren, totale waarde 100.000 euro, kreeg het automobielbedrijf een dusdanig gunstige positie bij de aanbesteding dat 6 miljoen euro voordeel is verkregen bij de levering van dienstauto’s aan politie en Defensie. Dat bedrag wordt verhoogd met eenzelfde bedrag als boete. Alle verdachte medewerkers van PAH hebben het bedrijf inmiddels verlaten. De huidige directie is volgens het OM vrij van smet.

Bij Peugeot werd de vervolging afgekocht door 2 miljoen euro te betalen. Er werd 60.000 euro aan giften uitgedeeld.

Niet niveau boekenbon of bloemetje

De zwaarste beschuldiging is aan het adres van Jacques H. (64), een wagenparkbeheerder bij Defensie. De giften die hij volgens het OM ontving, zijn niet van het niveau boekenbon of bloemetje. Hij reed voor 700 euro per maand in een Audi A5, terwijl de normale leaseprijs tussen de 1109 en 1568 euro ligt. Voor 17.000 euro tankte hij ook op een ter beschikking gestelde tankpas. En passant pakte hij gratis voor 1000 euro aan winterbanden mee. Op kosten van Pon, Renault Nederland en Peugeot Nederland zat hij op een cruise op de Middellandse Zee, bezocht hij Athene, en reisde onder meer naar Finland, de VS, Rusland en Canada. Mocht het tot een veroordeling komen dan moet eerder gedacht worden aan jaren dan aan maanden cel.

Gerard L. (49) is een van de kleine verdachten. Hij was tot zijn ontslag hoofd Degelijkheid bij de afdeling Materieel Beproevingen Logistiek bij Defensie. Bij de aankoop van een Volkswagen Passat pakte hij een volgens het OM ‘niet-zakelijke’ korting mee van 236 euro. Het OM beschouwt dat als een verboden gift. De korting diende hij te beschouwen als een poging hem te beïnvloeden.

Michael Ruperti, de raadsman van L., is onlangs via het programma ‘Nieuwsuur’ al met de verdediging van zijn cliënt begonnen. Hij vroeg zich hard op af waarom L. voor 236 euro wordt vervolgd, terwijl minister Henk Kamp, toen hij in 2006 minister van defensie was, twee gratis navigatie-cd’s kreeg van Pon na een apk-keuring van zijn Audi. Het voordeel voor Kamp (nu demissionair minister van economische zaken) zou 250 euro zijn geweest. De update van de navigatie hoorde volgens Kamp bij het omzetten van het systeem van zijn geïmporteerde Duitse wagen naar Nederlandse specificaties.

De kans is groot dat het voordeeltje van Kamp door de advocaten wordt aangegrepen om de minister als getuige te laten oproepen. Al was het maar om aan te tonen dat bij deze corruptiezaak sprake is van het meten met twee maten; een niet ongebruikelijk verweer in corruptiezaken.

Mercedes vervangt Volkswagen politie

Mercedes en Terberg Leasing gaan de komende vier jaar elfhonderd personenauto’s uit de B-klasse leveren. Die auto vervangt de Volkswagen als basispolitievoertuig. Via het leasebedrijf krijgt de politie ook de beschikking over vierhonderd Mercedes bedrijfsbussen, type Vito. Ook de surveillancehonden worden vervoerd met een Mercedes. Automobielhandel Pon, voorheen de huisleverancier, heeft de aanbesteding gewonnen bij de personenvoertuigen. Daarvoor is een Volkswagen Touran gekozen. De aanbesteding was jarenlang weinig transparant en leidde zelfs tot onderzoek naar corruptie. De procedure is nu opgeknipt in vijftien stukken waardoor meer bedrijven een kans op een deel van de order kregen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden