Voor een beetje aandacht hielp ze twee moordenaars ontsnappen

Beeld ap

Wat bezielde de 51-jarige stagebegeleidster Joyce Mitchell om twee veroordeelde moordenaars, Richard Matt (49) en David Sweat (35), te helpen ontsnappen uit de zwaarbewaakte gevangenis, Clinton Correctional Facility in Dannemora, New York? De twee zaagden in juni een gat in de stalen muur van hun cel en klommen via een buis naar buiten. Drie weken bleven ze spoorloos.

Deze week bekende Mitchell schuld in de rechtbank van Plattsburgh. Met haar verwarde blonde haren, bril en naar beneden hangende mondhieken maakte ze een aangeslagen indruk. De getrouwde vrouw, moeder van drie kinderen met een vaste baan in de gevangenis, heeft vreselijke spijt.

Ze voelde zich speciaal
Ze dacht de mannen te hebben geholpen omdat ze in een fantasiewereld leefde waarin ze droomde van een ander leven. "Ik genoot van het gevoel dat ze me gaven", schreef Joyce Mitchell in drie verklaringen begin juni. "Ik hield van de aandacht."

Al jaren werkte Mitchell in de gevangenis. Ze leerde de mannen kennen in 2008. Met Sweat kreeg ze in 2013 een goede band toen ze allebei in een kleermakerij werkten. "Hij werkte hard en was altijd aardig tegen mij." Matt was een vriend van Sweat, en ook met hem raakte ze bevriend. Ze zagen elkaar iedere dag. "Hij gaf me het gevoel dat ik bijzonder was", schrijft Mitchell over Richard Matt in haar eerste verklaring op 7 juni, twee dagen na de ontsnapping.

Van kwaad tot erger
De verklaring onthult verder dat Mitchell de eerste keer de regels van de gevangenis overtrad in 2013. Matt vroeg haar of ze contact op kon nemen met zijn dochter, met de vraag of zij zijn schilderij had ontvangen. Mitchell: "Ik wist dat het fout was." Het was het begin van een reeks verzoeken die steeds verder gingen. Zo vroegen ze haar gereedschap mee te nemen als een schroevendraaier of metaalzaagbladen. Iedere keer willigde Mitchell de aanvragen in. Matt bleek niet zo gedienstig. Toen Mitchell vroeg om een schilderij te maken van haar drie kinderen, beloofde hij dat, maar leverde het nooit.

David Sweat Beeld reuters

Seksueel contact
In 2015 nam ze steeds meer spullen voor Matt mee naar de gevangenis, en werd de relatie seksueel. Matt kuste haar in april plotseling. 'Ik was overrompeld. Hij kuste me met een open mond', schrijft Mitchell. Ze was bang dat haar man erachter zou komen. Hij werkt ook in de gevangenis. Later vroeg Matt haar een paar keer om hem te bevredigen. Aan Sweat gaf ze naaktfoto's, maar met hem had ze nooit seksueel contact.

Het ontsnappingsplan
Matt vertelde Mitchell in mei dat Sweat en hij een gat in de muur maakten waardoor ze wilden ontsnappen. Buiten de gevangenis zouden ze met z'n drieën samen kunnen zijn. De dag van de ontsnapping was 5 juni. Ze reed samen met haar man naar het werk. "Matt informeerde me dat ze die avond zouden ontsnappen. Ik moest hen om middernacht oppikken vlakbij de gevangenis. Het plan was dat ik mijn man zou verlaten en we met z'n drieën weg zouden rijden. Ik wist niet waarheen, maar ik moest met mijn Jeep komen omdat we ergens naar de bossen zouden gaan. Ik moest ook een geweer meenemen."

De mannen wilden dat Mitchell nog meer spullen mee zou nemen die nacht. Onder andere tenten om te overnachten, een mobiele telefoon, kleren, een gps, slaapzakken, visgerei, geld. Eenmaal met z'n drieën in de auto zouden ze naar haar huis rijden om haar echtgenoot te doden.
Voordat Joyce Mitchell weg zou gaan, moest ze haar man Lyle twee pillen geven om slaperig te worden. "In die tijd zou ik kunnen vertrekken."

Paniekaanval
Ze deed het niet. In plaats daarvan ging ze met een paniekaanval naar het ziekenhuis. "Ik weet dat ik het beloofd heb, maar ik kon het niet", schreef ze. "Ik hou echt van mijn man. Hij is de reden dat ik het niet heb gedaan."

Als Mitchell in september veroordeeld wordt, kan ze zeven jaar cel krijgen voor het naar binnen smokkelen van allerlei goederen, en het helpen ontsnappen van Matt en Sweat.

Richard Matt is eind juni in de buurt van de Canadese grens doodgeschoten door agenten. Twee dagen later schoot de politie David Sweat neer. Via het ziekenhuis is hij weer in de gevangenis terecht gekomen. Sweat wordt in augustus berecht.

In de rechtbank was de echtgenoot van Joyce Mitchell aanwezig op de tribune, en hij bezocht haar in de gevangenis. NBC-news vroeg hem waarom hij dat deed: "Omdat ik van haar hou", zei Lyle Mitchell.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden