'Voor dit olieschip zat ik ten onrechte in de bak'

interview Activiste Greenpeace verbaasd over komst Gazprom-olie naar Nederland

Maanden zat ze ervoor in een Russische gevangenis: Greenpeace-activiste Faiza Oulahsen (26). De campagneleider energie en klimaat werd september vorig jaar opgepakt nadat ze uit protest tegen de olieboringen van Gazprom in het Noordpoolgebied samen met andere actievoerders een Russisch boorplatform beklom ten zuiden van Nova Zembla.

Voelt het eerste Gazprom-olieschip uit het Arctische gebied als een nederlaag na alle beproevingen?

"Nee, ik zie het niet als een nederlaag, dat is te cynisch. Natuurlijk, we zijn daar met actievoerders en klimmers heengegaan om de boringen tegen te houden en in ieder geval voor een bepaalde periode stop te zetten. Totdat er wapens en messen werden getrokken - de rest van het verhaal is bekend. Heel jammer en heel erg dat er nu toch wordt geboord. Ons werk zit er nog niet op. We zullen doorgaan met lobbyen en brieven schrijven, daar zullen nog jaren overheen gaan.

"Precies rond onze amnestie van een paar maanden terug, kondigde Gazprom aan dat het de eerste druppels olie vanaf het Russische platform Prirazlomnaya omhoog had gehaald. Dat was een extra klap in het gezicht. Die timing was geen toeval. Ik heb twee maanden ten onrechte in de bak gezeten. Dat het schip met olie nu uitgerekend naar Nederland komt is voor mij wel vreemd."

Wat zijn de gevolgen als het misgaat en er een olielek ontstaat?

"Als het fout gaat, dan heb je duizenden schepen én mensen nodig om het lek te dichten en de olie op te ruimen. In de Golf van Mexico, waar in 2010 een olieramp plaatsvond, waren 6500 schepen en elfduizend mensen nodig om het lek te dichten. En nog duurde het twee à drie maanden. In het Noordpoolgebied heb je te maken met extreme weersomstandigheden. Er is geen infrastructuur van havens en vliegvelden. Het gebied op zee waar wij werden opgepakt en waar nu wordt geboord, is tweederde van het jaar bedekt met ijs. Daarnaast heb je er te maken met slecht weer, het is er donker, mistig en golven van zo'n vijftien meter hoog zijn er niet ongewoon.

"Een milieuramp veroorzaakt onherstelbare schade aan de mariene biodiversiteit. En de kustlijn raakt vervuild. Er zijn geen methodes om effectief olie op te ruimen in het Noordpoolgebied. Oliebedrijven komen letterlijk niet verder dan bezems en emmers."

Is Nederland nu ook medeverantwoordelijk voor de gevolgen van de olieboringen daar, omdat Rotterdam de doorvoerhaven wordt?

"Nederland zegt dat het niet veel met de boringen te maken heeft, terwijl het een forse offshoresector heeft van bedrijven die actief zijn op de Noordpool. Het platform, dat in zeer slechte staat verkeert, is zelfs nog gestut door een bedrijf uit Breda.

"De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen waarin het de regering oproept om in internationaal verband te streven naar een verbod op olietransporten door het Noordpoolgebied. En dan heb je aan de andere kant minister Kamp van economische zaken die Rusland met alle liefde Nederlandse diensten aanbiedt voor internationale boringen. Vanwege de crisis in Oekraïne ging zijn energiehandelsmissie naar Rusland niet door, maar het is bekend dat hij een dag zou gaan kamperen in het Arctisch gebied in de buurt waar ik ben opgepakt. Dat is niet in lijn met het signaal van de Tweede Kamer, sterker nog: Kamp doet er een schepje bovenop. Hij heeft boter op zijn hoofd."

Wat zou Nederland volgens u moeten doen?

"Nederland had internationaal stelling moeten nemen. Nederland is weliswaar geen Arctische staat, maar heeft in de Arctische Raad wel de status van een waarnemer. Aan zo'n schip moet je als Nederland je vingers niet willen branden. Er hebben twee mensen voor in de bak gezeten. De Rotterdamse haven is altijd heel ambitieus op het gebied van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoorde ontwikkeling. Hier had het een begin kunnen maken."

Olie richting Rotterdam

Over exact een week doet een Russisch olieschip met Gazprom-olie de Rotterdamse haven aan. De olie is afkomstig van Prirazlomnaya, het olieplatform ten zuiden van Nova Zembla dat Faiza Oulahsen samen met andere Greenpeace-actievoerders in september vorig jaar probeerde te bezetten. Dat kwam haar op twee maanden cel te staan. De eerste lading van 70.000 ton is nog maar het begin: in totaal wil Gazprom 300.000 ton olie uit het gebied naar Europa transporteren. Het leeuwendeel van die transporten zal via Rotterdam verlopen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden