Klein verslag

Voor dierenongeluk staat alles in mij wagenwijd open

Beeld Wim Boevin000

Misschien komt het door het hondje van mijn buurvrouw dat deze week stierf, en dat door een invoelende medewerker van het dierencrematorium werd opgehaald (die zei: zal ik even in het halletje wachten zodat U even afscheid kunt nemen), maar voor dierenongeluk staat alles in mij zo wagenwijd open dat ik ook niet om het bericht heen kon dat de Mary River-schildpad dreigt uit te sterven.

De Mary River is een rivier in het Australische Queensland, en hoe de Mary River-schildpad eruit ziet, ziet u hiernaast - het dier heeft een punkachtig uiterlijk met zijn uit algen bestaande Irokezenkam, en beschikt over dubbele ademhalingsorganen; hij ademt onder water ook via zijn genitaliën, zijn cloaca, die is uitgerust met een soort kieuwen.

Die voorziening stelt hem in staat wel drie dagen onder water te kunnen blijven. Dat water van de Mary River is zijn enige en laatste biotoop.

Niet alleen ziet hij er bijzonder uit, het dier is ook meegaand van karakter, zodat hij in de jaren zestig en zeventig in Australië populair werd als exotisch huisdier en men de eieren uit de nesten ging roven, een bezigheid die nu zijn voortbestaan in het wild bedreigt.

Het lot van de schildpad past in een rij van tragische voorvallen en ontwikkelingen in de unieke Australische faunawereld, waar miljoenen jaren heel bijzondere soorten leefden, die alleen op dit continent voorkwamen.

Tragiek

De tragiek had alles te maken met de komst van de Britse kolonisten in met name de negentiende eeuw. Genoteerd staat het jaar 1859, de plaats is Winchelsea in de staat Victoria, in het zuiden van Australië, en de naam van de kleine landeigenaar luidt Thomas Austin.

Hij was het die voor de lol 24 wilde konijnen importeerde uit Engeland en losliet op zijn terrein. De konijnen deden wat konijnen doen, en deden dit zonder natuurlijke vijanden, en amper twintig jaren later waren miljoenen hectaren grond in Victoria van hun bloeiend struikgewas ontdaan en kaalgevreten.

Schapen en ander vee moesten elders gebieden vinden om te grazen, maar juist in de jaren negentig van de negentiende eeuw brak een lange periode van droogte aan, waarin miljoenen schapen het loodje legden, in totaal de helft van het hele Australische bestand.

De konijnen evenwel bleven zich vermeerderen; men moest uit Zuid-Amerika het myxomatose-virus invoeren om ze te kunnen bestrijden.

Maar meer dieren werden geïntroduceerd, zoals de vos (die ook uitgroeide tot een plaag), de kameel (waarvan er nu honderdduizend rondzwerven door de Australische woestijnen), net als wilde ezels en paarden. Men voerde waterbuffels in en koeien en geiten, varkens en honden. En katten.

Voor de inheemse soorten was dit allemaal rampzalig, zachtmoedige diersoorten met namen als numbats (miereneters) , bettongs (ratkangeroes), quolls (buidelmarters), potoroos (konijnkangeroes - zie foto), bandicoots (buideldassen) en natuurlijk het vogelbekdier, de platypus. Allemaal met uitsterven bedreigd. In de florawereld ging het er overigens niet minder tragisch aan toe.

En nu dus ook de Mary River-schildpad.

Ja, het is verdrietig.

In Klein Verslag doet Wim Boevink met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Eerdere afleveringen: trouw.nl/kleinverslag

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden